Ruslar bilen sazlaşykly Russiýada nädip çalt uýgunlaşmaly?
Sahypa nawigasiýasy:
Uýgunlaşmagyň ýollary. Ýakyn adamlaryňyzdan aýra düşmegiň stresine garşy nähili göreşmeli?
Men Russiýa barada näme bilýärin? Men bu ýerde öz ornumy tapyp bilerinmi? Durmuşym näme bilen dolar? Şu we başga-da köp soraglary daşary ýurtly adamlar Russiýa gelmänkä hem özlerine berýärler. Täze ýurda geleniňizde, köp sanly täsirlerden we tejribelerden başga-da, psihologik (içki) we sosio-medeni (daşky) uýgunlaşma tapgyryna duş geljekdigiňiz mälimdir. Sosio-medeni uýgunlaşmagyň üstünligi we tizligi dürli faktorlara baglydyr. Ine, birnäçe mysallar.
- Ýaşlar gartaşan adamlara garanyňda, täze şertlere aňsat uýgunlaşýar.
- Eger migrasiýanyň sebäbi meýletin bolsa (mysal üçin, iş, bilim, ukybyňyz başga ýurtda durmuşa geçirmek islegi), onda uýgunlaşmak has çalt geçer, sebäbi siz we ýoldaşlaryňyz Russiýadaky dürli toparlara: işdeşlere, synpdaşlara ýa-da goňşulara goşularsyňyz.
- Dili bilmek uýgunlaşmagy aňsatlaşdyrýar.
- Medeni aradaşlyk näçe kiçi bolsa (doganlyk medeniýeti, durmuşy, döwlet we sosial gurluşy Russiýadakylara meňzeş bolsa), uýgunlaşmak şonça-da aňsat bolýar.
- Iň kyn tarapy, sosial ýagdaýlar, hem-de umuman migrantlara we aýratyn-da siziň ýurduňyzdan gelen migrantlara bolan garaýyşdyr. Russiýanyň jemgyýeti köpmilletli we köpmedeniýetli bolup, bu onuň migrantlara diýseň dostlukly we açykdygyny aňladýar. Şonuň üçin bu ýerde uýgunlaşmak diýseň tebigy ýagdaýda geçýär.
Medeni şok
Russiýada çalt uýgunlaşmaga kömek edýän ähli faktorlary göz öňünde tutmak ýeterlik bolmaz. Psihologik rahatlyk diňe medeni şogy ýeňip geçeniňizden soň ýüze çykar. Ol dürli adamlar üçin dürlüçe wagt alyp bilýär.
Russiýada wagtym medeni şogy başdan geçirýändigimi nädip bilmeli?
Köp wagtdan bäri arzuw eden zadyňyz bolan Russiýa gelmekden dörän şatlykdan we joşgundan başlap, ret edilmek, stres we ruslar bilen gatnaşmakdan gorkmak duýgularyna çenli ýygy-ýygydan keýpiňiziň üýtgeýändigini görýärsiňiz. Bu duýgular garaşylýan zatlar bilen hakykatyň arasyndaky tapawut, durmuş ýagdaýynyň we şertleriň üýtgemegi, şeýle hem ýakyn adamlaryň ýanyňyzda ýokdugy sebäpli ýüze çykýar. Medeni şok, hatda Russiýa we ruslar barada köp bilýän bolsaňyz we ozal bu ýerde bolan bolsaňyz hem, ýüze çykyp bilýär.
Medeni şoguň aýrylandygyny nähili bilmeli?
Täze gurşawyňyzda kanagatlanma we durmuşyň lezzetini duýarsyňyz, şeýle hem sosial ukyplary öwrenersiňiz. Russiýanyň jemgyýetine goşularsyňyz we adamlar bilen netijeli gatnaşyk edip bilersiňiz. Dil ukyplaryňyz gowulaşar we medeni gymmatlyklara düşünip başlarsyňyz. Köp ýagdaýlarda özüňi alyp barmagy saýlamak tebigy bolar, täze dostlaryňyz we endikleriňiz dörär. Ol jemgyýete güýçli emosional baglanyşyk we Russiýa bolan söýgini döreder.
Aşakdaky ýörelgeler size Russiýada duş gelýän ähli zatlara oňyn garamagy, netijeliligi, aragatnaşyk islegini we oňyn kabul etmegi gazanmaga kömek eder.
Täze ýurda nädip aňsat uýgunlaşmaly?
-
1
Ýurda gelmezden öň Russiýa bilen tanşyň. Ensiklopediýalar, bloglar, žurnallar, islendik tema boýunça wideolar size ýurt barada düşünje döretmäge we hakykatlar barada bilmäge kömek eder.
-
2
Rus dilini iň bolmanda başlangyç derejede öwreniň. Ýurduň medeniýeti we däp-dessurlary barada has gowy düşünje alyň, bu bolsa ruslar bilen aragatnaşygyňyzy ep-esli ýeňilleşdirer.
-
3
Täze dostlar ediniň. Gyzyklanýan zatlaryňyza laýyk gelýän golaýdaky klublara, toparlara ýa-da jemgyýetlere goşulyň. Şeýlelikde, öz sosial gatnaşyk çägiňizi giňeldersiňiz.
-
4
Alçak boluň. Ýerli ýaşaýjylar bilen tanyşmaga çalşyň. Adamlar bilen tanyşmak we täze gatnaşyklar gurmak üçin çärelere, seýilgählere we kafelere baryň.
-
5
Diasporaňyzdan kömek soramaga çekinmäň. Olar öz tejribesini paýlaşyp, peýdaly maslahatlary berip biler.
-
6
Gowy görýän zatlaryňyzy we göwün açmagy ýatdan çykarmaň. Dünýä barada oňyn garaýşy saklamak we ýalňyzlyk duýgusyndan gaça durmak üçin, halaýan zatlaryňyzy ediň.
-
7
Öz ýurduňyzdaky dostlaryňyz we maşgalaňyz bilen aragatnaşyk saklaň. Ýakynlaryňyz bilen aragatnaşyk saklamak size kyn pursatlarda goldaw berer.
-
8
Saglygyňyzy ýatdan çykarmaň. Yzygiderli maşk etmek, sagdyn iýmitlenmek we gowy uklamak size optimist bolmaga hem-de özüňizi has gowy duýmaga kömek eder.
Täze bir ýurda göçeniňizden soň öwrenişmegiň wagt we sabyrlylyk talap edýän prosesdigini hemmeler bilýär. Gerek bolsa, kömek we goldaw soramaga çekinmäň.
Myhmançylyk, baýramçylyklar
Ruslar örän myhmansöýer halkdyr, şonuň üçin biri bilen tanşanyňyzdan gaty gysga wagt soň, sebäpsiz ýere ýa-da maşgala baýramçylyklaryna, mysal üçin doglan gün şüweleňine myhmançylyga barýan bolsaňyz, geň galmaň. Bu çärä gatnaşmak tanyşlyk toparyňyzy giňeltmek we rus medeniýeti hem-de däp-dessurlary barada köp zat öwrenmek üçin ajaýyp mümkinçilikdir.
Russiýada doglan gün ýa-da başga bir baýramçylyk dabarasyna çagyrylan wagtyňyzda sowgat getirmek däbi bar. Sowgat kime niýetlenendigine baglydyr. Ruslar adatça güller (aýallar üçin), kitaplar, interýer goşlary, parfýumeriýa, elektron enjamlar we beýleki peýdaly zatlar, şeýle hem sowgady alýanlaryň hobbileri ýa-da gyzyklanmalary bilen baglanyşykly zatlar ýaly sowgatlary berýär. Çagalara oýunlar, oýunjaklar we sport enjamlary sowgat berilýär.
Russiýada şeýle nakyl bar: “В чужой монастырь со своим уставом не ходят” (Myhman – öý eýesiniň guly). Ol başga bir toparyň ýa-da jemgyýetiň üstüne öz düzgünleriňi we tertibiňi dakmaly däldigiňi aňladýar. Her bir ýurduň we jemgyýetiň özboluşly medeniýeti, däp-dessurlary we özüňi alyp barmak kadalary bar, olara hormat goýmak we öz garaýşyňy dakjak bolmazlyk möhümdir. Başgalar bilen gatnaşyk edeniňizde, aragatnaşygyň dostlukly bolmagy üçin, olaryň düzgünlerine açyk bolmak we özüňi şol toparda kabul edilişi ýaly alyp barmak wajypdyr.
Doglan gün şüweleňinde özüňi alyp barmagyň düzgünleri
Şüweleňe wagtynda barmagyňyz gerek. Eger öý eýeleri entek otagy taýýarlaýan we saçak ýasaýan bolsa, siz kömek teklip edip bilersiňiz. Öýe gireniňizde, aýakgabyňyzy çykarmaly we koridorda goýmaly, salamlaşmaly we çakylyk üçin öý eýelerine minnetdarlyk bildirmeli. Öý eýeleri sizi maşgala agzalary we beýleki myhmanlar bilen tanyşdyrar. Daşary ýurtly hökmünde, üns merkezinde bolmagyňyz ähtimal. Sorasalar, özüňiz we ýurduňyz barada gürrüň beriň.
Russiýada baýramçylykda beýleki myhmanlar bilen aragatnaşyk saklamak, oýunlara we bäsleşiklere gatnaşmak, tans etmek we aýdym aýtmak, doglan gün edýän adamyň saglygy üçin iýip-içmek däbi bardyr. Üstünlik, abadanlyk we arzuwlaryň hasyl bolmagy üçin gutlaglary we tostlary aýtmak adaty zatdyr.
Şüweleňden soň, öý eýelerine myhmansöýerligi üçin minnetdarlyk bildirmek we wagtynda gitmek möhümdir. Russiýada şüweleňden soň, öý eýelerine öýlerini tertipleşdirmäge päsgel bermezlik üçin, uzak wagtlap galmak adaty däldir. Umuman, doglan gün şüweleňine, şeýle hem beýleki maşgala ýa-da şahsy dabaralara gatnaşmak, özüňi alyp barmagyň düzgünlerini berjaý etmek şerti bilen, Russiýa jemgyýetine uýgunlaşmaga kömek edip bilýär.
Sözsüz aragatnaşygyň elementleri
Sosial aradaşlyk
Psihiki taýdan rahatlyk, şahsy howpsuzlyk we ýokanç keselleriň ýaýramagynyň öňüni almak üçin adamlar bilen aradaşlygy saklamak zerurdyr. Aradaşlyk tanyşlygyňyzyň ýakynlygyna, ýaşyňyza, jynsyňyza, sosial rollaryňyza we aragatnaşyk ýagdaýyňyza baglydyr.
Suratda aragatnaşyk saklamagyň dört ýagdaýynda maslahat berilýän aradaşlyk görkezilýär.
Ýakyn aradaşlyk biziň üçin iň goralýan ýerdir. Oňa diňe iň ýakyn adamlar: çagalarymyz, ene-atalarymyz we söýgülilerimiz girip bilýär. Şahsy zolak dostlar we tanyşlar bilen gündelik aragatnaşykda ulanylýan aradaşlygy aňladýar.
Sosial zolak resmi çärelerde, gepleşiklerde, täze adamlar bilen tanşylanda ýa-da özüňizden ýokary statusly adamlar bilen gürleşilende berjaý edilmelidir. Işewür gurşawda sosial aradaşlygy berjaý etmek korporatiw medeniýetiň we etiketiň bir bölegi bolup durýar.
Mundan başga-da, sosial aradaşlygy saklamak aşakdaky ýagdaýlarda möhümdir:
- Köp märeke üýşýän köpçülik ýerlerinde (dükanlar, dermanhanalar, jemgyýetçilik ulaglary).
- Medeni, sport we beýleki çärelere gatnaşylanda.
Köp adamlar adaty aradaşlygy saklamagyň kyn bolan ýerlerinde, ýagny köp märekeli konsertde, liftde, eskalatorda baranda özlerini oňaýsyz duýup bilýär. Şeýle ýagdaýlarda, eger planyňyzda tanyşmak ýok bolsa, gepleşik başlamazlyk maslahat berilýär. Hatda gözleriňiz kaklyşsa-da, göni seretmäň, hereketleriňiz we goş-golamlaryňyz daş-töweregiňizdäki adamlara päsgel bermez ýaly duruň, duýgularyňyzy we sesiňizi çäklendirjek boluň.
Jemgyýetçilik zolagy iň amatly zolakdyr, ýöne ol seýrek duş gelýär. Mysal üçin, köpçülikde çykyş edilende, orator (lektor) diňleýjilerden uly aradaşlykda bolýar.
Žestler
Žestler ruslaryň aragatnaşyk däbinde möhüm orun tutýar. Olar dürli duýgulary we emosiýalary aňladyp, dilden aragatnaşygyň sütüni ýetirip we ony güýçlendirip bilýär. Ruslar ýüzleri hem-de bedenleri bilen emosiýalary beýan etmekde we žest etmekde diýseň işjeňdir.
Meňzeş žestler, ýöne tapawutly manylar
Ruslar iň emosional we iň köp žest ulanýan millet däl, ýöne şonda-da žestler giňden ulanylýar. Gündelik durmuşda aşakdaky žestleri görersiňiz:
El gysmak
Bu Russiýada iň köp ýaýran žestleriň biridir. Ony esasan erkek adamlar duşuşanda, hoşlaşanda we beýleki ýagdaýlarda ulanýarlar. El gysmak kontekste we adamlar arasyndaky gatnaşyklara baglylykda, güýçli ýa-da gowşak bolup bilýär.
Egin gysmak
Bu žest ynamsyzlygy ýa-da bilmezligi aňladýar we “Men bilemok”, “Men ynanýan däl” diýen sözler bilen bilelikde ulanylyp biler.
Egne kakmak
Şeýdip, biz goldawy, göwünligi ýa-da makullamany aňladýarys. Kontekste baglylykda, egne kakmak ýumşak ýa-da güýçli bolup bilýär.
Ýylgyrmak
Ýylgyrmak şatlygy, kanagatlanmany ýa-da salamlaşmagy aňladýan uniwersal žestdir. Ýagdaýa baglylykda, ýylgyryş giň ýa-da çekinjeň bolup bilýär.
Gujaklamak
Ýakynyňyz bilen şeýdip salamlaşýarsyňyz, goldaýarsyňyz ýa-da gutlaýarsyňyz.
Gaşyňy galdyrmak geň galmagy aňladýar.
Eňek owkalamak adamyň bir zat barada pikir edýändigini ýa-da oýlanýandygyny görkezýär.
Aýalary owkalamak ýakymly zada sabyrsyzlyk bilen garaşylýandygyny ýa-da umyt edilýändigini aňlatmaga kömek edýär.
Ähli žestleriň, hereketleri we zatlary elleşdirmegi ruslaryň köpüsi sag eli bilen ýerine ýetirýär. Çep eli ulanmak seýrek bolup, adatça adamyň çepbekeýdigini aňladýar. Žestlerde çep eli ulanmak kemsitmek diýlip hasaplanmaýar. Russiýada biz žestler üçin haýsy eli ulanýandygymyza uly ähmiýet bermeýäris.
Russiýada etiketiň düzgünleri
Bir ýurduň aragatnaşyk medeniýetiniň aýratynlyklaryny öwrenmek üçin diňe etiket we gollanma kitaplary hökman däldir. Etiketiň we özüňi alyp barmagyň köp düzgünlerini adaty gündelik durmuşda we iş ýagdaýlarynda öwrenip bilersiňiz. Işe gireniňizde, size hökman içerki zähmet tertibiniň düzgünleri bilen tanyşmaga mümkinçilik berler, ol ýörite kadalaşdyryjy resminamadyr. Lifte ýa-da ulaga gireniňizde, ýalpyldawuk maglumat belliklerini (tekst ýa-da surat) görersiňiz.
Bular ähli zady tertipli saklamak üçin maslahatlardyr. Olary berjaý etmek özüňi alyp barmagy has çak edilýän we düşnükli etmäge kömek eder.
Russiýada ähli adamlar üçin niýetlenen etiket düzgünleri bar, şeýle hem diňe aýallar ýa-da erkekler üçin niýetlenen düzgünler bar. Olar jemgyýetçilik ýerlerinde dürli jynsdaky adamlaryň arasyndaky gatnaşyk bilen baglanyşyklydyr. Şu düzgünleri okaň we olary berjaý etmäge çalşyň.
-
1
Islendik edarada ýa-da guramada egin-eşik çalşylýan ýerde aýal bilen duşuşylanda, erkek adam oňa daşky geýimini çykarmaga kömek etmeli, şeýle hem gapyny açmaly, tutup durmaly we aýaly öňden goýbermeli.
-
2
Restoranda ýa-da kafede erkek adam aýala daşky geýimini çykarmaga we oňa oturgyç süýşürmäge-de kömek etmelidir. Aýal erkek adamyň şeýle etmegine garaşmalydyr.
-
3
Jemgyýetçilik ulagynda erkek adam aýala (şeýle hem ýaşuly adamlara we aýratyn saglyk ýagdaýy bolan adamlara), aýal bolsa – diňe ýaşuly adamlara we aýratyn saglyk ýagdaýy bolan adamlara ýer bermäge borçludyr.
-
4
Russiýada jemgyýetçilik ýerlerinde çilim çekmek gadagandyr. Çilim çekmäge rugsat berilýän ýerlerde-de, aýallaryň we çagalaryň golaýynda çilim çekmek halanylmaýar.
-
5
Işdeşler ýa-da iş hyzmatdaşlary bilen aragatnaşyk edilende erkekler we aýallar professional hereket etmeli we dostlukly bolmaly. Deň ýa-da özüňizden kiçi ýaşly işdeşlere, eger olar garşy bolmasa, ady bilen ýüzlenip bilersiňiz. Uly ýaşly işdeşlere adatça ady we otçestwosy (bar bolsa) bilen ýüzlenilýär.
-
6
Ynjyk temalar, aýratynam jyns, din, gender we kimdir biriniň daşky keşbi barada degişme etmek nädogrudyr.
-
7
Erkekler we aýallar arassa we tämiz görünmeli, öz gigiýenasyna we daşky keşbine üns bermelidir.
-
8
Görüşmeleriňize wagtynda barmagyňyz zerurdyr. Ol hormatyň alamatydyr. Romantiki duşuşykda aýalyň näz-kereşme hökmünde azajyk gijä galmagyna ýol berlip bilýär. Çynlakaý gijä galynjak bolsa, öňünden duýdurmak we ötünç soramak gerekdir.
-
9
Menýudaky naharlary saýlamak we beýleki köp ýagdaýlarda ilkinji nobatda aýala rugsat berilýär.
-
10
Kafede ýa-da restoranda nahar üçin, köplenç sizi çagyran adam töleýär. Muny öňünden ylalaşsaňyz gowy bolar. Beýle däl bolsa, hasaplamazdan öň munuň öz şol adamyň göwnüne degip degmejekdigini anyklamagyňyz zerurdyr.
Täze medeniýete uýgunlaşmagyň mehanizmlerine düşünmek size aýralykdan dörän stresden, öýe bolan küýsegden dynmaga we öý eýesi ýurda öwrenişmäge kömek eder. Dostlary görmek we baýramçylyklara gatnaşmak arkaly ýerli jemgyýet bilen täsirleşmek üstünlikli integrasiýa geçirmäge we möhüm şahsy aragatnaşyklary gurmaga ýardam edýär. Dili we sözsüz yşaratlary ulanyşyňyza üns beriň. Şeýlelikde, özüňizi has ynamly duýarsyňyz we beýlekiler bilen sazlaşykly gatnaşyklary saklap bilersiňiz.
Gürrüňdeşlikde etiket düzgünlerini, şol sanda erkekleriň we aýallaryň arasynda kabul edilen düzgünleri, umumy özüňi alyp barmagyň we howpsuzlygyň düzgünlerini berjaý etmek Russiýada özüňizi öýüňizde ýaly duýmaga kömek eder. Özüňizi ýerli jemgyýetiň däp-dessurlaryny we gymmatlyklaryny hormatlaýan medeniýetli we edepli adam hökmünde görkezersiňiz.
Jemleýji söze derek
Russiýa myhmanlaryny dürli däp-dessurlar, myhmansöýerlik we haýran galdyryjy medeniýet bilen garşylaýar, bu bolsa ýurtda bolmagyňyzy ýatdan çykmajak we baýlaşdyryjy edýär. Biz sizi Russiýany açmaga we haýran galdyryjy ýurdumyzyň taryhyna hem-de häzirki gününe gyzykly syýahat etmäge çagyrýarys!