Điều hướng trang:
Quyền, quyền tự do và nghĩa vụ
Theo Hiến pháp Liên bang Nga, người nước ngoài được trao các quyền như công dân Nga, ngoại trừ một số trường hợp được quy định bởi luật liên bang hoặc hiệp ước quốc tế. Người nước ngoài lưu trú tại lãnh thổ Liên bang Nga được chia thành 3 loại:
Quyền và quyền tự do
- Quyền được sống, quyền riêng tư, bí mật cá nhân và gia đình, quyền bảo vệ danh dự.
- Quyền tự do và an toàn cá nhân.
- Quyền tự do đi lại trong lãnh thổ Liên bang Nga, quyền lựa chọn nơi lưu trú và cư trú.
- Quyền tự do về tín ngưỡng và tôn giáo.
- Quyền tiếp cận tài sản văn hóa, tham gia đời sống văn hóa và sử dụng các cơ sở văn hóa.
- Quyền khởi kiện tại tòa án và các cơ quan nhà nước để bảo vệ quyền cá nhân, tài sản, gia đình và các quyền khác của người nước ngoài.
- Quyền kết hôn và ly hôn với công dân Liên bang Nga và người khác theo luật pháp Liên bang Nga.
- Quyền xin tị nạn chính trị theo các chuẩn mực của pháp luật quốc tế được công nhận.
- Quyền tham gia các mối quan hệ lao động.
- Quyền sở hữu tài sản và quyền định đoạt tài sản.
- Quyền thừa kế và để lại tài sản.
- Quyền thực hiện hoạt động kinh doanh và mọi hoạt động khác không bị pháp luật cấm.
- Quyền thành lập pháp nhân độc lập hoặc cùng với công dân và pháp nhân khác.
- Quyền thực hiện các giao dịch hợp pháp, tham gia các nghĩa vụ, cũng như các quyền tài sản và quyền cá nhân phi tài sản khác.
Các điểm đặc thù của quyền lao động. Lý do xin cấp giấy phép lao động
Chỉ người nước ngoài đủ tuổi có giấy phép lao động mới được làm việc tại Nga. Người sở hữu thị thực cần xin giấy phép lao động, trong khi đó giấy phép lao động tạm thời là lựa chọn cho những người không có thị thực.
Tuy nhiên, có những ngoại lệ theo Khoản 4 Điều 13 Luật Liên bang ngày 25/07/2002 “Về tình trạng pháp lý của công dân nước ngoài tại Liên bang Nga” (О правовом положении иностранных граждан в Российской Федерации).
Công dân Kyrgyzstan, Kazakhstan, Belarus và Armenia không cần giấy phép lao động tạm thời hay giấy phép lao động, vì các nước này thuộc Liên minh kinh tế Á-Âu cùng với Nga.
Giấy phép lao động cần thiết cho những người di cư không yêu cầu thị thực để lưu trú tại Nga, ví dụ: Các quốc gia như Tajikistan, Azerbaijan, Uzbekistan, Abkhazia, cùng với Macedonia, Nam Phi, Argentina và các nước khác.
Để xin giấy phép lao động tạm thời, người di cư phải làm thủ tục đăng ký di trú tại nơi lưu trú, công chứng bản dịch hộ chiếu, khám sức khỏe, chứng minh kiến thức cơ bản tiếng Nga, chụp ảnh và thực hiện lấy dấu vân tay. Cả giấy phép lao động tạm thời và giấy phép lao động đều được cấp tại các đơn vị di trú của Bộ Nội vụ (МВД).
Công dân nước ngoài đang tạm trú tại Nga chỉ được làm việc trong khu vực nơi giấy phép lao động tạm thời được cấp và theo đúng ngành nghề được ghi trên giấy phép đó. Thẻ tạm trú (РВП) cũng chỉ cho phép làm việc trong khu vực nơi giấy phép được cấp.
Thẻ thường trú cho phép người sở hữu làm việc ở mọi vùng của Nga, đồng thời được hưởng thêm các bảo đảm xã hội như: hưởng chế độ nghỉ ốm có lương, trợ cấp cho trẻ em, lương hưu, trợ cấp thất nghiệp, khám chữa bệnh miễn phí, quyền được giảm trừ thuế, chỗ học miễn phí tại mẫu giáo và trường học, cũng như ưu đãi đi lại bằng phương tiện công cộng cho một số đối tượng.
Người nước ngoài có thẻ tạm trú hoặc thẻ thường trú không phải xin giấy phép lao động tạm thời hay giấy phép lao động.
Ngoài ra, các quy định trên không được áp dụng trong các trường hợp sau:
Những người tham gia chương trình nhà nước hỗ trợ tái định cư tự nguyện tại Liên bang Nga dành cho đồng bào sống ở nước ngoài và các thành viên gia đình đi cùng.
Sinh viên đang học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc cơ sở giáo dục đại học ở Nga và làm việc trong kỳ nghỉ hoặc thời gian rảnh.
Những người được công nhận là người tị nạn hoặc được cấp quy chế tị nạn tạm thời tại Nga.
Công dân nước ngoài khi xin giấy phép lao động theo Điều 13.2 và 13.5 của Luật Liên bang này phải thực hiện đăng ký dấu vân tay và chụp ảnh bắt buộc của nhà nước.
РВП và ВНЖ là gì?
Hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về thẻ tạm trú (РВП; РВП).
Đây là dấu xác nhận được đóng trong hộ chiếu quốc tế của công dân nước ngoài, cho phép họ sinh sống và làm việc tại Nga trong thời hạn 3 năm. Quyền cư trú này phải được xác nhận lại hằng năm. Khi thời hạn 3 năm kết thúc, người nước ngoài cần nộp đơn xin thẻ thường trú (ВНЖ) hoặc xin cấp РВП mới.
Thẻ thường trú (ВНЖ) là một loại giấy phép khác cho phép lưu trú lâu dài tại một quốc gia.
Đây là một giấy tờ cho phép công dân nước ngoài sống tại Nga và ra vào Nga mà không gặp trở ngại. Việc xin cấp ВНЖ là bước quan trọng trước khi nộp đơn xin cấp thẻ công dân. Xin lưu ý rằng ВНЖ phải được xác nhận mỗi năm thông qua bản khai thu nhập.
Những nghề nghiệp mà người nhập cư không được phép làm
- Làm việc trong ngành công vụ của chính quyền địa phương.
- Đảm nhiệm các vị trí cơ trưởng, trợ lý cơ trưởng, thợ cơ khí cấp cao và chuyên viên vô tuyến trong đội bay của máy bay mang quốc kỳ Nga của Liên bang Nga.
- Là thành viên thủy thủ đoàn trên tàu chiến của Liên bang Nga hoặc các tàu khác sử dụng cho mục đích phi thương mại.
- Giữ chức vụ chỉ huy của máy bay thử nghiệm.
- Làm việc tại các cơ sở và tổ chức có hoạt động liên quan đến an ninh của Liên bang Nga.
- Làm công chứng viên hoặc luật sư chuyên về giấy phép lao động.
- Giữ vị trí trong các cơ quan giám định nhà nước.
Quyền được chăm sóc y tế
Công dân nước ngoài tại Nga có quyền được chăm sóc y tế khẩn cấp và các dịch vụ y tế khác nếu họ có bảo hiểm y tế bắt buộc hoặc tự nguyện.
Công dân của quốc gia thuộc Liên minh kinh tế Á - Âu (EAEU), cũng như người nước ngoài và người tị nạn tạm trú hoặc thường trú tại Nga sau khi đi làm chính thức, có thể mua bảo hiểm y tế bắt buộc (CHI). Loại bảo hiểm này cho phép tiếp cận danh sách các dịch vụ y tế miễn phí mà người Nga cũng được hưởng.
Mỗi người nước ngoài khi nhập cảnh vào Nga, bao gồm cả trẻ em, phải được cấp bảo hiểm y tế tự nguyện (VHI). Các dịch vụ theo loại bảo hiểm này thường bao gồm chăm sóc y tế khẩn cấp và nhiều dịch vụ y tế khác, kể cả khám tại phòng khám tư.
Để tránh bị phạt, người nước ngoài nên mua bảo hiểm y tế tự nguyện (VHI) vào ngày đầu tiên ở Nga hoặc trước khi nhập cảnh.
Lưu ý rằng bảo hiểm này phải có hiệu lực trên toàn lãnh thổ Nga và mức bảo hiểm tối thiểu là 100.000 rúp.
Quyền mua hoặc thuê nhà ở
Công dân nước ngoài có quyền mua hoặc thuê căn hộ và đất nông thôn, nhưng cần nhớ rằng việc mua nhà không cho phép họ xin thẻ tạm trú hay thẻ thường trú. Sở hữu nhà không giúp rút ngắn thời gian cấp các giấy tờ trên.
Có một vài trường hợp ngoại lệ đối với quyền sở hữu tài sản tư nhân của người nhập cư tại Nga:
- không được phép sở hữu đất tại các khu vực biên giới của Liên bang Nga;
- các thửa đất thuộc sở hữu nhà nước hoặc địa phương chỉ được cấp cho người nước ngoài với hình thức trả phí;
- đất nông nghiệp chỉ được sử dụng theo hình thức cho thuê.
Nghĩa vụ của người nhập cư
- Khi nhập cảnh vào Nga, người nước ngoài phải kê khai vào thẻ di trú và giao cho cán bộ khi rời khỏi lãnh thổ Liên bang Nga.
-
Tuân thủ quy định về đăng ký di trú, cụ thể là:
- Có giấy tờ hợp lệ xác nhận tình trạng và nơi cư trú, ví dụ: thẻ căn cước công dân Nga hoặc thẻ tạm trú / thẻ thường trú.
- Đăng ký với cơ quan di trú tại nơi lưu trú, kèm giấy tờ xác nhận tình trạng và nơi cư trú.
- Thực hiện đăng ký di trú tại nơi lưu trú, ngay cả khi tạm thời ở thành phố khác.
- Rời Liên bang Nga khi khoảng thời gian lưu trú hợp pháp hết hạn hoặc bị rút ngắn, hoặc khi РВП / ВНЖ bị thu hồi.
- Trong vòng 2 tháng sau khi hết thời hạn một năm kể từ khi nhận РВП, nộp thông báo xác nhận kèm giấy tờ chứng minh nguồn và số tiền thu nhập trong năm. Nếu có lý do chính đáng, như ốm đau hoặc người thân mất, thời hạn có thể kéo dài đến 6 tháng.
- Nộp đơn xin cấp ВНЖ mới trước khi hết hạn. Khi đến tuổi 14, 20 và 45 hoặc thay đổi họ hoặc khi giấy tờ không còn sử dụng được.
- Trong 2 hoặc 6 tháng, nếu có lý do chính đáng, sau một năm từ ngày nhận được ВНЖ, người nhập cư cần xác nhận thường trú tại Nga.
Tìm hiểu thêm về quyền, quyền tự do và nghĩa vụ của công dân tại đây: Hiến pháp Nga
Vi phạm hành chính
Người nhập cư tại Nga có thể gặp tình huống bất ngờ và không mong muốn khi phải nộp phạt vi phạm hành chính hoặc đối mặt với nguy cơ trục xuất. Mặc dù nghe có vẻ nghiêm trọng, nhưng mọi việc không quá tồi tệ đối với công dân nước ngoài ở Nga nếu hiểu rõ các quyền và tuân thủ luật lệ.
Phân biệt giữa lệnh trục xuất và lệnh buộc rời khỏi Nga
Bên cạnh lệnh buộc rời khỏi Nga, pháp luật của Liên bang Nga còn có khái niệm “lệnh trục xuất”. Các khái niệm này được phân biệt như sau:
Lệnh trục xuất chỉ có thể được ban hành theo lệnh của tòa án.
Không cần lập biên bản với lệnh buộc rời khỏi Nga, lệnh này do trưởng cơ quan di trú, không phải tòa án ban hành.
Những lý do có thể dẫn đến lệnh buộc rời khỏi Nga
- Bạn không có bảo hiểm y tế.
- Bạn chưa đăng ký di trú hoặc gia hạn đăng ký.
- Bạn làm việc bất hợp pháp.
- Bạn không nộp thông báo cư trú tại Nga theo РВП hoặc ВНЖ.
- Bạn sử dụng giấy tờ giả hoặc khai báo thông tin sai sự thật.
- Bạn vi phạm thời hạn lưu trú tại Nga.
- Sự hiện diện của bạn được cho là không được phép tại Nga.
Một số cơ quan nhà nước có thể quyết định rằng việc lưu trú của người nước ngoài ở Nga là không được phép: Bộ Nội vụ (МВД), Cơ quan An ninh Liên bang (ФСБ), Bộ Tư pháp (МинЮст) và “Rospotrebnadzor” (Роспотребнадзор). Quyết định này có thể được đưa ra đối với một công dân nước ngoài:
- Bị phát hiện mắc các bệnh sau: bệnh lao, bệnh lây qua đường tình dục hoặc HIV.
- Bị tòa án kết án vì phạm tội tại Liên bang Nga.
- Nguy hiểm đối với trật tự công cộng và an ninh của Nga hoặc liên quan đến chủ nghĩa cực đoan và khủng bố.
Việc hủy bỏ lệnh không được phép cư trú mất nhiều thời gian hơn so với lệnh cấm nhập cảnh và lệnh trục xuất, gồm nhiều bước, phải đến cơ quan nhà nước nhiều lần và yêu cầu chuẩn bị hồ sơ cẩn thận.
Nếu luật quy khoảng thời gian lưu trú tại Liên bang Nga bị rút ngắn, người đó buộc phải rời khỏi đất nước trong vòng 3 ngày. Trong các trường hợp khác, phải rời Nga trong vòng 15 ngày.
Những lý do có thể dẫn đến lệnh trục xuất
- Hành động đe dọa an ninh quốc gia của Nga.
- Vi phạm nhiều lần các quy định về nhập cư.
- Hành vi gây rối trật tự công cộng.
- Vi phạm quy định về qua lại biên giới quốc gia.
- Vi phạm hành chính.
Cách tránh bị trục xuất hoặc bị buộc phải rời khỏi Nga
Nếu bạn chuẩn bị đầy đủ hồ sơ xác nhận lưu trú hợp pháp tại Nga, gia hạn thị thực đúng hạn, tuân thủ thời hạn nhập cảnh không cần thị thực, gia hạn thẻ thường trú đúng hạn và không vi phạm pháp luật Nga, bạn sẽ không bị trục xuất hay bị buộc phải rời khỏi Nga.
Bạn có quyền nộp đơn kháng cáo quyết định trục xuất trong vòng 3 tháng kể từ ngày nhận thông báo. Nếu vụ việc được đưa ra tòa án và quyết định buộc người đó phải rời khỏi Liên bang Nga được ban hành, thời hạn kháng cáo là 10 ngày.
Người nhập cư vi phạm có thể không bị trục xuất nếu có người thân, vợ / chồng hoặc con nhỏ cư trú tại Liên bang Nga. Nếu người nước ngoài là sinh viên chính quy của một trường đại học hoặc cơ sở giáo dục. Nếu người đó cần được chăm sóc y tế trên lãnh thổ Liên bang Nga.
Ngoài ra, trục xuất không áp dụng đối với người nước ngoài vi phạm pháp luật lần đầu nếu họ có nơi làm việc ổn định, sở hữu bất động sản tại Liên bang Nga, v.v.
Cũng cần ghi nhớ rằng quyết định về khả năng trục xuất được đưa ra dựa trên tình tiết của hành vi vi phạm và các yếu tố cá nhân của người vi phạm. Vì vậy, nếu bạn thấy mình thuộc một trong các trường hợp nêu trên, hãy trình bày điều này tại tòa.
Phạt tiền đối với vi phạm hành chính
Có 3 loại vi phạm hành chính mà người nước ngoài có thể bị phạt tiền trên lãnh thổ Liên bang Nga:
Cũng có những vi phạm hành chính áp dụng không chỉ với công dân Nga mà còn với người nước ngoài. Ví dụ: không tuân thủ luật giao thông, cả khi là người lái xe lẫn người đi bộ. Cần lưu ý rằng bất kỳ vi phạm hành chính nào nếu tái phạm sẽ có thể dẫn đến hậu quả không mong muốn đối với người nước ngoài, ví dụ như phạt tiền, trục xuất hoặc hạn chế nhập cảnh.
Hãy nhớ rằng nếu tuân thủ các quy định, bạn có thể tránh được việc bị phạt. Ngoài ra, bạn luôn có thể sử dụng các dịch vụ pháp lý miễn phí dành cho người nhập cư ở Nga, nơi họ sẽ giải đáp mọi thắc mắc và giúp bạn hiểu rõ các tình huống phức tạp.
Dịch vụ “Госуслуги”
Để thuận tiện trong việc hoàn tất các thủ tục nhập cư và sinh sống thuận lợi tại Nga, hãy tận dụng các ứng dụng và dịch vụ trực tuyến. Chúng đã được tích hợp liền mạch vào cuộc sống của người Nga, giúp giải quyết nhiều vấn đề hành chính và sinh hoạt hàng ngày.
Các ứng dụng ngân hàng, cửa hàng, sàn thương mại điện tử và dịch vụ giao hàng hoạt động hiệu quả trực tuyến.
Trang web trực tuyến phổ biến nhất tại Nga để giải quyết các thủ tục giấy tờ và nhiều vấn đề trong đời sống là cổng dịch vụ “Gosuslugi” (Госуслуги).
Tại đây, bạn có thể thực hiện các thủ tục giấy tờ, nhận trích lục và mọi loại giấy chứng nhận dưới dạng điện tử, cũng như tra cứu thông tin pháp luật mới nhất.
“Госуслуги” cung cấp những gì cho người nước ngoài?
Người nước ngoài đã sử dụng cổng dịch vụ “Госуслуги” từ năm 2010. Những dịch vụ phổ biến nhất dành cho người nước ngoài trên cổng dịch vụ này bao gồm:
- Tư vấn về Luật lao động.
- Đăng ký di trú.
- Xin cấp giấy phép lái xe.
- Phản hồi về bữa ăn miễn phí cho học sinh tiểu học.
- Đặt lịch khám bác sĩ.
- Thông báo về việc nhận trợ cấp xã hội.
- Khiếu nại quyết định của cơ quan quản lý.
- Cấp giấy thông hành khu vực biên giới.
- Cấp giấy chứng nhận không có tiền án tiền sự.
Làm thế nào để đăng ký trên cổng dịch vụ “Госуслуги”?
Để đăng ký và sử dụng các dịch vụ công, bạn chỉ cần số điện thoại di động và địa chỉ email hợp lệ. Bạn có thể đăng ký tài khoản trên cổng “Госуслуги” bằng nhiều cách:
Nếu bạn có hộ chiếu công dân Liên bang Nga.
- Hộ chiếu công dân Liên bang Nga cho phép bạn tạo tài khoản nhanh chóng thông qua trang web hoặc ứng dụng của một trong các ngân hàng đối tác của cổng: danh sách ngân hàng đối tác. Bạn sẽ được tự động đăng ký trên cổng dịch vụ dựa trên dữ liệu từ ngân hàng. Quá trình này có thể mất từ 10 phút đến 3 ngày.
- Trước khi chọn phương thức này, hãy chắc chắn rằng bạn là khách hàng của một trong các ngân hàng đối tác của cổng dịch vụ “Госуслуги”.
- Bạn cũng có thể đăng ký trực tiếp tại trung tâm dịch vụ nếu bạn có hộ chiếu công dân Liên bang Nga. Để làm việc này, bạn cần mang theo hộ chiếu và số bảo hiểm xã hội cá nhân - SNILS (СНИЛС) đến trung tâm dịch vụ gần nhất và nhờ nhân viên hỗ trợ giúp bạn đăng ký và xác thực tài khoản trên cổng dịch vụ “Госуслуги”. Thông thường, việc tạo tài khoản cá nhân mất từ 15 phút trở lên.
Bạn không có hộ chiếu công dân Liên bang Nga.
Nếu bạn không có hộ chiếu công dân Nga nhưng có “СНИЛС”, bạn cần mua một số điện thoại di động Nga và thực hiện thủ tục đăng ký tiêu chuẩn tại trung tâm dịch vụ gần nhất bằng hộ chiếu quốc tế và “СНИЛС”.
Sau khi đăng ký, bạn sẽ nhận được một liên kết vào email, dùng để xác nhận danh tính và bắt đầu sử dụng các dịch vụ trên cổng dịch vụ.
Có một trợ lý trực tuyến tên là “Max”. Trợ lý này sẽ giúp bạn tận dụng tối đa cổng dịch vụ “Госуслуги” bằng cách trả lời các câu hỏi của bạn và nhanh chóng giải quyết hầu hết các vấn đề.
Bạn có thể nhận “СНИЛС” (số bảo hiểm tài khoản cá nhân) thông qua nơi làm việc của mình. Nếu bạn chưa chính thức đi làm, bạn có thể nhận giấy tờ này tại chi nhánh phục vụ khách hàng của Quỹ hưu trí Nga tại nơi đăng ký tạm trú hoặc thường trú.
Hướng dẫn điền đơn và giấy tờ
Để nhập cảnh và lưu trú tại Nga, bạn sẽ cần các giấy tờ như hộ chiếu, thị thực (nếu giữa quốc gia của bạn và Nga có quy chế thị thực), thẻ di trú, bảo hiểm y tế, và thông báo về việc đến của công dân nước ngoài, được cấp bởi người cung cấp nơi ở cho bạn trong khoảng thời gian lưu trú, chẳng hạn như quản lý khách sạn, chủ nhà hoặc người sử dụng lao động.
Thẻ di trú
Một trong những giấy tờ quan trọng nhất đối với công dân nước ngoài là thẻ di trú. Giấy tờ này xác nhận tính hợp pháp và khoảng thời gian lưu trú tại Nga, đồng thời là yêu cầu bắt buộc để đăng ký di trú, xin giấy phép lao động hoặc giấy phép lao động cho người không có thị thực, cũng như để xin cấp РВП và ВНЖ.
Khi nhập cảnh vào Liên bang Nga, bạn sẽ nhận được mẫu đơn xin cấp thẻ di trú từ cán bộ biên phòng tại cửa kiểm soát hộ chiếu.
Việc điền thẻ di trú khá đơn giản, nhưng rất quan trọng nên phải thực hiện một cách cẩn thận và chính xác. Phiếu thông tin trên thẻ di trú gồm Phần A và Phần B. Phần A được giữ lại bởi cán bộ biên phòng, còn Phần B được người nhập cư giữ.
Tốt nhất là điền thẻ di trú bằng tiếng Nga, nhưng dùng chữ Latinh cũng được chấp nhận.
Hãy cùng phân tích từng mục mà bạn cần điền:
Công dân Belarus không cần điền thẻ di trú. Điều này cũng áp dụng cho công dân Kazakhstan, Kyrgyzstan và Armenia, nếu họ lưu trú tại Nga bằng hộ chiếu quốc tế trong thời gian dưới 30 ngày.