Siz nirä gitmek isleýärsiňiz? Russiýada
transport we ýaşaýyş jaýy
Bu uly makalada biz Russiýadaky transport we ýaşaýyş jaýy bilen baglanyşykly ähli taraplary jikme-jik öwreneris. Özüňize kömegi deger ýaly, biziň berýän elin maslahatlarymyzy, ýatlatmalarymyzy, görkezmelerimizi we iň gowy resurslara bolan linklerimizi alyň. Siz talyp, daşary ýurtly ýa-da myhman hünärmen bolsaňyzam, bu giňişleýin makala Russiýadaky ulag infrastrukturasy we gozgalmaýan emläk boýunça siziň üçin diýseň möhüm gollanma bolar!
Sahypa nawigasiýasy:
Şäherde ugur-ýol bilmek
Russiýanyň kartasyndaky her bir nokat özboluşly ýerdir. Wagtyň geçmegi bilen siz ýurduň geografiýasy, klimaty we landşafty barada ähli zady öwrenersiňiz, infrastruktura (köçeler, meýdançalar, jaýlar, binalar, bilim we lukmançylyk edaralary, sport desgalary, ýadygärlikler) bilen tanşarsyňyz, gurşawa öwrenişersiňiz hem-de töweregiňizdäki adamlar bilen aňsatlyk bilen duşuşyp we aragatnaşyk saklap bilersiňiz.
Gerek ýere nähili barmaly
Hoş geldiňiz! Bu ýer awtoulagda-da ähli ýerini gezmek kyn bolan ägirt uly ýurtdur! Ýöne, şäheriň içinde pyýada gezmek hemmeleriň gözel ýerlerden lezzet almagy sagdyn işjeňlik etmegi üçin elýeterlidir.
Ýerleşýän ýere esaslanýan hyzmatlar dürli-dürli bolup bilýär, ýöne olaryň hemmesi täze ýeriňizde nawigasiýa etmegi oňaýly we netijeli görnüşe öwürýän köp sanly peýdaly aýratynlyklary hödürleýär. Olaryň artykmaçlygy öz-özünden düşnüklidir:
-
1
Takyk görkezmeler we hakyky wagtly režimde nawigasiýa. Hyzmatlar marşrut barada jikme-jik maglumat hödürläp, ulag görnüşlerini maslahat berýär. GPS yzarlama arkaly bu programmalar size sesli duýduryşlar arkaly ýol görkezýär. Ýalňyş ýere sowulsaňyz ýa-da azaşsaňyz hem, görkezmeler hakyky wagtly režimde täzelenýär.
-
2
Ýerleri we guramalary gözläň. Bu hyzmatlar islendik guramalar, olaryň habarlaşmak üçin maglumatlary we iş sagatlary barada maglumat berýär. “Ýakyndaky gözleg” görnüşli aýratynlyklar size häzirki ýerleşýän ýeriňize ýakyn bolan edaralary ýa-da gözel ýerleri tapmaga mümkinçilik berer. Ol plansyz pyýada gezelenç etmek we töweregi öwrenmek üçin iň oňat usuldyr.
-
3
Synlar we reýtingler. Seslenmeleri okamak üçin wagt sarp ediň. Beýleki ulanyjylaryň seslenmeleri size baryp görmeli ýa-da naharlanmaly ýerler barada karara gelmäge kömek edip biler.
-
4
Oflaýn kartalar. Köp programmalar kartalary oflaýn ulanmak üçin göçürip almaga mümkinçilik berýär, bu bolsa internete giriş çäkli bolanda ýa-da signaly pes ýerlerde has peýdaly bolýar.
-
5
Birnäçe diller. Programmalarda dürli dilleriň bolmagy dil päsgelçiligini aradan aýyrýar.
Umumy nawigasiýa hyzmatlaryndan başga-da, dürli şäherlerde syýahatçylar üçin ýöriteleşdirilen programmalar hem bardyr. “Uznaý Moskwu” (Узнай Москву) we “Mosty Peterburga” (Мосты Петербурга) ýaly programmalaryň kömegi bilen Moskwanyň gözel ýerleri barada maglumat alyp ýa-da Sankt-Peterburgdaky köpriniň açylyş pursadyna baryp görmegi meýilleşdirip bilersiňiz.
Diasporalaryň uýgunlaşmakdaky roly
Ýaşaýan ýeriňizi üýtgedeniňizde, şeýle hem syýahat edeniňizde jemgyýet we ýerleşýän ýeri barada gowy habarly bolmak möhümdir.
Köp adamlar ýolbelediň hyzmatyndan peýdalanýar, gezelenç edýär ýa-da gözel ýerlere onlaýn gezelenç marşrutlaryny gözleýär. Eger sizi esasan işe ýerleşmek, jaý, döwlet edaralary we jemgyýetçilik hyzmatlary gyzyklandyrýan bolsa, diasporalar migrantlaryň öz ýurtlaryndan gelen adamlar bilen duşuşýan, tejribe alyşýan we birek-birege emosional taýdan goldaw berýän jemgyýetleridir.
Diasporalar dil we hünär taýýarlyk kurslary ýaly çäreleri guraýar we iş tapmakda kömek edýär. Olar mätäç migrantlary wagtlaýyn jaý, azyk we egin-eşik bilen üpjün edip hem bilýär. Şeýle jemgyýetleriň içinde öz medeniýetiňiz we watanyňyz bilen has ýakyn baglanyşyk duýup bilersiňiz. Elbetde, diasporalar köpmilletli rus jemgyýetiniň medeni özboluşlylygyny gorap saklamaga goşant goşýar. Diasporalar ýerli häkimiýet edaralarynda we beýleki guramalarda migrantlaryň bähbitlerine wekilçilik edip bilýär. Olar migrantlaryň hukuklaryny goraýar.
Russiýa gelmezden öň, konsullyk bilen, internetde ýa-da eýýäm ýurda göçüp gelen tanyşlaryňyz bilen habarlaşyp, iň ýakynda ýerleşýän dostluk merkezini ýa-da öz ildeşleriňiziň jemgyýetini tapyň. Muňa mysallar: “Kyrgyzy w Moskwe” (Кыргызы в Москве), “Tadžiki Rossii” (Таджики России), “Uzbeki w Sankt-Peterburge” (Узбеки в Санкт-Петербурге), “Uzbekskiýe Diaspory w RF” (Узбекские Диаспоры в РФ).
Käbir şäherlerde habarlaşmak barada maglumaty bar bolan diaspora kataloglary bardyr. Mysal üçin, Tomsk sebitinde şeýle katalog bar: diaspora katalogy.
Ruslaryň ulanýan jemgyýetçilik ulaglary
Russiýada uzak wagtlap ýaşanyňyzda ýa-da ol ýerde ýaşasaňyz, hökman ulag ulanmaly bolarsyňyz. Öz awtoulagyňyz bolmasa-da, alada etmäň, sebäbi Russiýada jemgyýetçilik ulaglarynyň köp görnüşi bar. Biletler örän arzan, raspisaniýe bolsa yzygiderlidir.
Ýerüsti ulaglara awtobuslar, trolleýbuslar, tramwaýlar, mikroawtobuslar (“marşrutkalar” diýilýär) we taksiler degişlidir. Awtobuslar (şäherara we şäheriň töweregindäki awtobuslar, mikroawtobuslar), trolleýbuslar we tramwaýlar orta we uly şäherlerde giňden ýaýrandyr. Kiçi şäherlerde we şäherçelerde köplenç diňe awtobuslar hereket edýär. Adatça, olaryň hereket aralygy 10–30 minut bolýar. Köp ýagdaýlarda raspisaniýä seredip hem bilersiňiz. Awtobuslar, trolleýbuslar we tramwaýlar ýolagçylary duralgalarda alýarlar hem-de düşürýärler. Marşrut belgileri (käwagt iň soňky nokatlar we esasy duralgalar) tabliçkada görkezilýär.
Marşrutka
Käbir adamlara marşrutkalaryň marşrut ulgamy üýtgeşik bolup görünmegi mümkin. Olar adaty şäher awtobuslarynyň marşrutlaryndan tapawutlylykda, belli bir marşrutlar boýunça hereket edýän awtobuslar ýa-da mikroawtobuslardyr. Öz marşrutlary üçin niýetlenen duralgalardan başga-da, siz olara adaty jemgyýetçilik ulagy duralgalarynda hem münüp bilersiňiz. Käbir şäherlerde taksi tutanyňyzda bolşy ýaly, münmek üçin eliňizi galdyrmaly bolarsyňyz. Bu yşarat şeýle ýerine ýetirilýär: eli ýere parallel edip, gapdala uzadylýar.
Russiýanyň metrosy
Gyzykly fakt
Sankt-Peterburgdaky “Admiralteýskaýa” (Адмиралтейская) we Moskwadaky “Park Pobedy” (Парк Победы) stansiýalary dünýäniň iň çuň metro stansiýalarynyň arasynda 3-nji we 4-nji orunlary eýeleýär.
Rus metro stansiýalarynyň bezeginiň estetikasy aýratyn üns çekýär. Olaryň köpüsi öz döwrüniň arhitektura şedewrleridir.
-
1
Stalin neoklassisizmi Uruşdan soňky dikeldiş döwründe (1945–1953) Sowet Soýuzy stalinizm eýýamyna girdi, bu bolsa Moskwa metrosynyň arhitekturasynda öz beýanyny tapdy. Bu stilde gurlan stansiýalar ajaýyplygy bilen tapawutlanyp, beýik potoloklary, mermer diwarlary, bürünç lýustralary we heýkelleri öz içine alýar. Klassyky mysallar “Komsomolskaýa” (Комсомольская), “Маяковская” (Maýakowskaýa) we “Ploşşad Rewolýusii” (Площадь Революции) stansiýalarydyr.
-
2
Art-deko we konstruktiwizm. 1930-njy we 1940-njy ýyllarda Moskwa metrosy art-deko we konstruktiwizm ýörelgelerini özünde jemledi. Bu ýerde geometrik nagyşlary, relýef panellerini, aýna diwarlary we ýagty reňklerini görmek bolýar. “Nowoslobodskaýa” (Новослободская), “Маяковская” (Maýakowskaýa) we “Arbatskaýa” (Арбатская) stansiýalary art-deko we konstruktiwizm stilleriniň ajaýyp mysallarydyr.
-
3
Häzirki zaman arhitekturasy Soňky onýyllyklaryň metro stansiýalary häzirki zaman dizaýn we tehnologiýa tendensiýalaryny görkezýär. Aýna, metal we ýagtylygyň oýny bu stiliň esasy aýratynlyklarydyr. Moskwadaky häzirki zaman stansiýalaryna mysallar: “Delowoý Sentr” (Деловой Центр), “Troparýowo” (Тропарёво) we “Salarýewo” (Саларьево).
-
4
Neoklassyka we retro Käbir metro stansiýalary klassyky stillere ygrarly bolup galýar hem-de neoklassyky dizaýny retro bilen utgaşdyrýar. Bu stansiýalar adatça mozaikalar, freskalar, arkalar we sütünler bilen bezelip, olara nepis we owadan görnüş çaýylýar. Klassyky mysallara “Kurskaýa” (Курская), “Smolenskaýa” (Смоленская) we “Arbatskaýa” (Арбатская) stansiýalary degişlidir.
Rus metrosynyň her bir stili diňe bir öz döwrüniň arhitektura mirasyny däl, eýsem metronyň gatnawyny Russiýanyň taryhy we medeniýeti boýunça ajaýyp syýahata öwürýän gözelligi we özboluşlylygy hem şöhlelendirýär.
Ýol çykdajysy we tölegi
Russiýada ýol tölegleri ýerli häkimiýetler tarapyndan kesgitlenilýär. Dürli ulaglaryň tölegleri dürli-dürli bolýar, ol günüň wagtyna-da bagly bolup bilýär.
Mysal üçin, Tomsk şäherinde awtobusda gatnamak 32 rubla, tramwaýda ýa-da trolleýbusda gatnamak bolsa 30 rubla düşýär (2026-njy ýylyň ýanwar aýy).
Ýol tölegimi nähili tölemeli?
Ýol tölegleri nagt ýa-da bank karty bilen tölenilýär.
Köp şäherleriň öz transport kartlary (ýolagçy kartlary) bolýar:
1. Bir gezeklik ýa-da birnäçe ýolagçylyk üçin. 2. Wagt çäkli (mysal üçin, 3 gün ýa-da bir aý); ýa-da çäksiz.
Maslahat! Maksimum nominaly bar bolan kartlary satyn alyň. Näçe köp syýahat etseňiz, olaryň her biri şonça-da arzan bolar.
Mundan başga-da, transport kartlary birnäçe ulag görnüşini (meselem, awtobus + metro) birleşdirende ýol tölegi arzana düşýär. Şeýlelikde, ýol çykdajylaryňyzy tygşytlap bilersiňiz.
Moskwada “Troýka” (Тройка) karty ulanylýar, (“Тройка” kartyny doldurmak we tassyklamak). Sankt-Peterburgda bolsa “Podorožnik” (Подорожник) kartyny ulanýarlar (“Подорожник” transport kartyňyzy doldurmak | “GorodPay”).
“Podorožnik” (Подорожник) transport karty
Alex “Florstein” Fedorov, Public domain, via Wikimedia Commons
Kazanyň transport karty
Pskowuň transport karty
Kartymy nähili doldurmaly?
Aşakda “Тройка” transport kartyňyzy doldurmagyň usuly barada görkezmäni görüp bilersiňiz.
-
1
Doldurmagyň usulyny saýlaň.
-
Programmany App Store-dan ýa-da Google Play-den göçürip alyň.
-
Programmada hasaba ýa-da ulgama giriň.
-
“Пополнить карту” (Karty doldurmak) bölümini saýlaň.
-
Telefonyň arkasyna “Тройка” kartyňyzy basyň.
-
Dolduryljak möçberi giriziň.
-
Doldurmak üçin bank karty bilen töläň.
-
Ulag kartlaryny doldurmagy goldaýan elektron gapjygyňyza giriň (mysal üçin, “Sberbank Onlaýn” (Сбербанк Онлайн), “Ýandeks.Dengi” (Яндекс.Деньги) ýa-da “QIWI Koşelýok” (QIWI Кошелек)).
-
“Транспорт” (Transport) bölümini saýlaň.
-
Transport kartlarynyň sanawyndan “Тройка”-ny saýlaň.
-
“Тройка” kartyňyzyň belgisini giriziň.
-
Dolduryljak möçberi giriziň.
-
Doldurmak üçin elektron gapjyk hasabyňyzdan töläň.
-
Metro kassasyna ýüz tutuň.
-
Kassire “Тройка” kartyňyzy doldurmak isleýändigiňizi aýdyň.
-
Kassire “Тройка” kartyňyzy berip, näçe pul doldurmalydygyny görkeziň.
-
Doldurmak üçin nagt ýa-da bank karty bilen töläň.
-
Metronyň ýa-da ýerüsti ulaglaryň özbaşdak hyzmat terminalyny tapyň.
-
“Пополнение транспортных карт” (Transport kartyny doldurmak) bölümini saýlaň.
-
“Тройка” kartyňyzy kart okaýja basyň.
-
Dolduryljak möçberi giriziň.
-
Doldurmak üçin nagt ýa-da bank karty bilen töläň.
-
2
Puluň geçmegine garaşyň.
-
3
Kartyň balansyny barlaň.
Mobil programma ýa-da özbaşdak hyzmat terminaly arkaly dolduranyňyzda, pul dessine geçýär. Kassir ýa-da elektron gapjyk arkaly doldurylanda, puluň geçmegi 30 minuta çekip bilýär.
“Тройка” kartyňyzy turniketdäki ýa-da walidatordaky okaýja basyň. Ekranda häzirki balans görkeziler.
Maslahatlar:
- Kartyňyzy doldurmazdan öň “Тройка” kartyňyzda položitel balansyň bardygyny anyklaň. Ýogsam kart blokirlenip biler.
- Karty planlanan ýolagçylyklar üçin ýeterlik mukdarda dolduryň.
- Çekleri ýa-da kart dolduryş kwitansiýalaryny geljekde ulanmak üçin saklaň.
Transport kartyny jemgyýetçilik ulagy duralgalarynda ýa-da metro kassasynda satyn alyp bilersiňiz. Ýol tölegini tölemek üçin, kartyňyzy ulaga gurnalan elektron okaýjy enjamyna basmagyňyz gerek. Metro gireniňizde kassadan bilet satyn alyp hem bilersiňiz. Käbir şäherlerde girmek üçin bank karty bilen tölän bolsaňyz, metro münüp bilersiňiz. Munuň üçin kartyňyzy turnikete basyň.
Eger ýerleşýän ýeriňizde transport kartlary bilen tölemek elýeterli däl bolsa, ulaga münen ýa-da düşen wagtyňyz ýol kireýini sürüjä ýa-da konduktora tölemeli bolarsyňyz.
Biletiňizi ýolagçylyk gutarýança saklamaly, sebäbi ony gözegçiler barlap biler. Eger çagaňyz aýratyn orun eýeleýän bolsa, onda ýol tölegini tölemeli bolarsyňyz. Aýratyn orun eýelemeýän 7 ýaşdan kiçi çaga mugt ýolagçylyk edýär. Adaty ýol tölegini tölemekden başga-da, eger ýüküňiz (çemedan, ýaşşik ýa-da başga uly zat) bar bolsa, ony daşamak üçin hem tölemeli bolarsyňyz.
Ýol tölegini tölemeseňiz näme bolýar
Siz “ездить зайцем” (biletsiz gitmek) diýen jümläni eşitdiňizmi? Aslynda, munuň şol eýjejik jandar bilen hiç hili dahyly ýok. Bu jümle “biletsiz gitmek” diýmegi aňladýar. Biletsiz ýolagçylyk etmek pul jerimesi bilen we ulagdan düşürmek bilen jezalandyrylýar. Bu administratiw hukuk bozulmasy hasaplanýar.
Transportda özüňi nähili alyp barmaly
Ýatlatma. Transportda özüňi alyp barmak
-
1
Münmäge we düşmäge ulag doly durandan soň başlamaly.
-
2
Ýollardan we demir ýollardan geçmäge diňe bellenilen ýerlerde, pyýada geçelgesinde ýa-da köprüde rugsat berilýär.
-
3
Eger ulagdaky orun howpsuzlyk kemeri bilen enjamlaşdyrylan bolsa, ýolagçylyga başlamazdan öň ony dakmaly.
-
4
Sürüp barýarka sürüjiniň (operatoryň) ünsüni sowmaň.
-
5
Sürüş wagtynda ýolagçy bölüminde gezmäň. Duralgalarda düşmäge taýýarlanyň.
-
6
Dik duran bolsaňyz, tutawaçlardan berk tutuň, äpişgelere ýa-da gapylara söýenmäň, daşary el uzatmaň ýa-da gapylary el bilen açmaň.
-
7
Goş-golamyňyzy berkidiň ýa-da howpsuz ýerde goýuň.
-
8
Gözüňizi ýolda saklaň. Eger duralgaňyzyň ýa-da stansiýaňyzyň nirededigini bilmeseňiz, sürüjiden ýa-da konduktordan kömek soraň.
-
9
Heläkçilik ýa-da ýolagçylykda adatdan daşary ýagdaý ýüze çykan halatynda sürüjiniň, maşinistiň ýa-da konduktoryň görkezmelerini berjaý ediň. Ewakuasiýa edilmeli bolsa, parahat boluň we howsala düşmäň.
-
10
Ulagda, awtobus duralgasynda ýa-da wokzalda gözegçiliksiz galdyrylan zatlara el degirmäň, bu barada sürüjä, maşiniste, konduktora ýa-da polisiýa işgärine habar beriň.
Taksi
Çalt we oňaýly syýahat etmek üçin ýa-da ýurda ýaňy gelen bolsaňyz we ýoluňyzy tapmak kyn bolsa, taksi iň gowy wariant bolup biler. Taksi sargamak üçin telefon belgisini ulanyp ýa-da “Ýandeks Go” (Яндекс Go), Maxim ýa-da “Uber” ýaly mobil programmany ulanyp bilersiňiz.
Üns beriň! Taksi islendik reňkde bolup biler, onuň üçeginde kompaniýanyň logotipi ýa-da küşt nagşy bolup biler, ýa-da bolman hem biler.
Taksi sargamak
Programmada taksi sarganyňyzda: awtoulagyň markasyny we registrasiýa belgisini, sürüjiniň adyny, marşrutyny we syýahatyň bahasyny görersiňiz, ony nagt ýa-da bank kart arkaly tölemek bolýar.
Siz ýolagçylaryň sanyny, duralgalaryň zerurlygyny, siziň bilen çagalaryň ýa-da haýwanlaryň gidýändigini (awtoulaglar çagalary howpsuz daşamak üçin çaga oturgyçlary bilen enjamlaşdyrylandyr), şeýle hem ýüküňiziň bardygyny görkezip bilersiňiz.
Siz taksini belli bir sene we wagt üçin bronlap bilersiňiz ýa-da derrew sargap bilersiňiz. Programmada “ýerleşýän ýerini kesgitlemek” gutusyny belleseňiz, salgy awtomatik görkeziler.
Programmany ulanmak diňe bir amatly bolman, eýsem ýolda awtoulag saklap münmekden has howpsuzdyr! Eger göçüp barýan, mebel ýa-da beýleki uly zatlary daşaýan bolsaňyz, taksi hyzmatlarynyň köpüsi ýük daşaýyş hyzmatlaryny hödürleýär.
Karşering we kireýine awtoulag almagyň usuly
Ýol hereketiniň düzgünleriniň we belgileriniň köpüsiniň halkara bolmagy gowy dälmi eýsem? Eger Russiýada ýaşamak üçin güwänamaňyz (ВНЖ) ýa-da raýatlyk rugsatnamaňyz bar bolsa, sürüjilik şahadatnamaňyza derek rus sürüjilik şahadatnamasyny alyň. Ol size karşering ýaly gysga möhletli kireýine awtoulag hyzmatlaryndan peýdalanmaga ýa-da awtoulagy has uzak möhlete kireýine almaga mümkinçilik berer. Karşering minutlaýyn töleg esasynda işleýär. Syýahatdan soň, kireýine alnan awtoulagy şäheriň islendik ýerinde goýup bilersiňiz.
Awtoulag tapmak üçin mobil programmalaryny ulanyň (mysal üçin, “Delimobil” (Делимобиль), “Ýandeks Draýw” (Яндекс Драйв), “Sitidraýw” (Ситидрайв)). Elektrikli samokat tapmak üçin “Whoosh” programmasyny ulanyp bilersiňiz.
Ine, mobil programma arkaly awtoulagy kireýine almagyň usuly.
- Smartfonyňyza programmany göçürip alyň.
- Hasaba giriň, şahsy maglumaty we sürüjilik şahadatnamasy baradaky maglumaty giriziň.
- Programma kartasyndan ulag serişdesini tapyň we bron ediň.
- Ulagy programma ýa-da kart arkaly açyň.
- Syýahatyňyz tamamlanandan soň, ulagy rugsat berlen ýerde goýuň we programmadaky kireýi ýapyň.
Ine, mobil programma arkaly elektrikli samokat kireýine almagyň usuly.
- Smartfonyňyza programmany göçürip alyň.
- Hasaba girip, şahsy maglumatyňyzy giriziň.
- Programmanyň kartasynda elektrikli samokaty tapyň we onuň QR koduny skanirläň.
- Sürüşi başlatmak üçin, “Старт” (Başlat) düwmesini basyň.
- Sürüşiňizi gutaryň, samokaty rugsat berlen ýerde goýuň we programmadaky kireýi tamamlaň.
Kireýine awtoulag programmalaryny ulanmak boýunça maslahatlar:
- Ulanyş şertlerini üns bilen okaň.
- Sürüşleriňize töleg etmek üçin bank kartyňyzy baglaň.
- Özüňizde hereket edýän rus sürüjilik şahadatnamasy hökman bolsun.
- Programmanyň awtoduralga düzgünlerini we hyzmat edýän sebitlerini öwreniň.
- Soraglaryňyz bar bolsa, programmanyň goldaw toparyna ýüz tutuň.
Dynç günleri şäheriň daşyna gitmek
Iş ýeriňizden ýa-da okuw jaýyňyzdan uzakda bolýaňyzmy? Dynç günleri goňşy şähere gitmek ýa-da ýurduň içinde syýahat etmek isleýäňizmi? Bu ýagdaýda size şäherara ýerüsti ulag gerek bolar. Awtobuslar we şäherýaka otlulary awtowokzallardan, aeroportlardan we şäherýaka demir ýol stansiýalaryndan ugraýarlar. Ýokary tizlikli elektrootlular, şäherýaka otlulary, geçişli ýa-da göni marşrutly uzak aralyk otlulary sizi zerur bolan ilatly nokada elter.
Biletler demirýol we awtobus wokzallarynda kassalarda satylýar. Marşrutyňyzy planlamak we iň amatly syýahat şertlerini saýlamak üçin wokzaldaky maglumat hyzmatyndan peýdalanyp bilersiňiz.
“RŽD”-nyň (РЖД) websaýtyndan we “Ýandeks Raspisaniýa” (Яндекс Расписания), “Ýandeks Puteşestwiýa” (Яндекс Путешествия), “ŽD bilety” (ЖД билеты) we “Tutu.ru” (Туту.ру) ýaly programmalardan raspisaniýäni onlaýn barlap, şäherýaka ýa-da şäherara otly üçin bilet satyn alyp bilersiňiz.
Internetden nädip onlaýn bilet satyn almaly?
-
1
“РЖД” resmi websaýtyna giriň.
-
2
Marşrut saýlaň:
- Ugralýan we barylmaly stansiýalary giriziň.
- Ugraýyş senesini giriziň.
- “Найти билеты” (Biletleri tap) düwmesini basyň.
-
3
Otlyny we wagony saýlaň:
- Ulgam elýeterli otlularyň sanawyny görkezer.
- Ugraýan wagty, barýan wagty we bahasy özüňize laýyk gelýän otlyny saýlaň.
- Wagonyň görnüşini saýlaň (kupe, plaskart, ýatylýan).
-
4
Ýolagçylar barada maglumaty görkeziň:
- Ýolagçylaryň familiýasyny, adyny we otçestwosyny giriziň.
- Şahsyýetiňizi tassyklaýan resminamanyň görnüşini görkeziň.
- Resminamanyň belgisini giriziň.
-
5
Orun saýlaň:
- Ulgam saýlanan wagondaky boş orunlary hödürlär.
- Öz orunlaryňyzy saýlaň.
-
6
Bilet üçin töläň:
- Töleg usulyny saýlaň (bank karty, elektron gapjyk).
- Töleg maglumatyňyzy giriziň.
- Tölegi tassyklaň.
-
7
Bilet alyň:
- Töleg üstünlikli geçenden soň, görkezen e-poçta salgyňyza elektron bilet geler.
- Bileti PDF görnüşinde hem ýatda saklap bolýar.
Onlaýn bilet satyn almagyň köp artykmaçlygy bar. Ilki bilen, ol çalt bolýar. Kassada nobatda durmaly ýa-da agentlige ýüz tutmaly bolmaýar. Bileti islendik wagt we islendik ýerde internete girip, sanlyja minutda satyn alyp bolýar. Ikinjiden, ol howpsuz. “РЖД” websaýtynda şahsy we töleg maglumatlaryňyzy howpsuz saklaýan iň täze maglumat gorag usullary ulanylýar. Üçünjiden, amatly. Bileti otla müneniňizde görkezmek üçin çap etmek hökman däl. Ony öz enjamyňyzda saklasaňyz gowy bolar.
Russiýanyň çäginde howa gatnaw hem giňden ýaýrandyr we amatlydyr.
Ýurduň ähli şäherleri boýunça onlaýn bilet gözlemek we satyn almak üçin ýokarda agzalan çeşmeleriň birini ulanyň. Ýolagçy howa gatnawynyň kadalaryny berjaý ediň. Olar umumy bolup bilýär – “Ýolagçylary, goşlary, ýükleri howa arkaly daşamagyň umumy düzgünleri we ýolagçylara, ýük ugradyjylara, ýük alyjylara hyzmat etmegiň talaplary” Federal awiasiýa kadalaryny tassyklamak hakynda 28.06.2007 N 82 buýrugy (24.11.2016 senesindäki üýtgetmeler bilen) / “ConsultantPlus” (КонсультантПлюс) ýa-da saýlanan bilet görnüşine bagly bolup bilýär: goşsuz, açyk seneli, yzyna gaýtaryp bolmaýan, öňürtilikli münüş we ş.m.
Ýaşamaga jaý saýlamak
Ýaşamaga ýer tapmagyň birnäçe ýoly bar: myhmanhanada bolmak, kireýine almak ýa-da satyn almak. Gysga möhletli bolmak üçin, eger siz entek iş ýeriňizi kesgitlemedik bolsaňyz ýa-da has amatly sebiti saýlamak isleseňiz, ýaşaýyş jaýyny kireýine alyp ýa-da myhmanhanada (hostelde) bolup bilersiňiz. Bir otagda ýa-da hostelde bir ýeri, umumy ýaşaýyş jaýynda ýa-da kwartirada otagy, ýa-da tutuş kwartirany, hatda jaýyň özüni hem kireýine alyp bolýar. Adaty dilde bu ýaşaýyş görnüşi “снять койку” (ýatmaga ýer tutmak) diýlip atlandyrylýar. Rahatlygyň derejesi bahany kesgitleýär.
Hosteller
Otag kireýine alan ýa-da umumy ýaşaýyş jaýynda (hostelde) ýaşan wagtyňyz, hajathanalary, duş otaglaryny we aşhanany goňşularyňyz bilen paýlaşarsyňyz. Kwartirada aşhana we wanna otagy şahsy ulanyşyňyz üçin elýeterli bolar. Özi hem, bu ýeke-täk tapawut däl.
Hostelde ýaşamak ýaşaýyş ýeriniň çykdajysyny tygşytlamaga mümkinçilik berýär, ýöne köpçülikde ýaşamak we enjamlara çäkli elýeterlilik bilen baglanyşykly käbir oňaýsyzlyklara taýýar bolmak gerek. Käbir adamlar şahsy durmuşyň ýoklugyny kemçilik hasaplap biler. Umumy otaglar we wanna otaglary beýleki myhmanlar bilen ýer paýlaşmaly bolýandygyňyzy aňladýar. Adamlaryň bir ýerde üýşmegi käte goh-galmagalyň we tertipsizligiň döremegine eltip bilýär. Bu bolsa dynç almagy kynlaşdyrýar. Şeýle hem, saklamak üçin ýer ýoklugy sebäpli, göwrümli goşlaryňyzy we egin-eşikleriňizi ýerleşdirmek kyn bolup biler.
Daşary ýurtlular üçin hostelde ýaşamagyň artykmaçlyklary täze tanyşlar tapmagy aňsatlaşdyrýan sosial gurşawy öz içine alýar. Dünýäniň dürli künjeginden gelen adamlar bilen aragatnaşyk etmek gündelik durmuşyňyzy gyzykly eder we baýlaşdyrar. Mundan başga-da, hosteller adatça gysga möhletli kireýine almak hem-de bolmagyň möhletini uzaltmak mümkinçiligi ýaly çeýe ýaşaýyş şertlerini hödürleýär. Üstesine, hosteller köplenç amatly ýerde ýerleşýär. Ol şäheriň daşyndan gelen myhmanlar üçin örän özüne çekijidir.
Kwartira ýa-da otag kireýine almak
Kireý şertnamasyna gol çekmek (kireýine alýan hökmünde) ýa-da hostele ýa-da myhmanhana ýerleşmek üçin size pasportyňyz we siziň bilen boljak ähli adamlaryň resminamalary gerek bolar. Bahasy kireýine alýanlaryň sanyna we jaýyň ululygyna baglydyr. Ýaşaýyş jaýyny kireýine almagyň möhleti we şertleri kireýine beriji (jaýyň eýesi) bilen ylalaşylmalydyr. Şertnama baglaşanyňyzda, jaý eýesiniň jaýa bolan eýeçilik hukugyny tassyklaýan resminamalary barlap görüň.
Siziň jaýyň eýesinden kireýine alnan jaýyň salgysy boýunça wagtlaýyn hasaba alynmagy talap etmäge hakyňyz bar. Şeýle hasaba alynmak islendik iş beriji tarapyndan şübhesiz kabul ediler, ýöne “rezin kwartiralar” diýlip atlandyrylýan ýerlerde hasaba alynmak, adamlaryň köplügi sebäpli daşary ýurtlulary işe alanda iş berijiniň ünsüni çekip bilýär. Ol ýerde onlarça adam hasaba alan bolup biler, emma olaryň hiç biri hakykatda ol ýerde ýaşamaýar. Ýatda saklaň, kireý töleginden başga-da, siz bir aýlyk kireý bahasynyň 100%-ine çenli girew tölemeli bolarsyňyz, ol şertnamanyň möhleti gutaranda yzyna berilýär, şeýle hem eger bar bolsa, gozgalmaýan emläk agentiňiziň (rieltor) hyzmatlary üçin hem tölemeli bolarsyňyz.
Diňe gozgalmaýan emläk işini alyp barmaga lisenziýasy bar bolan agentliklere we rieltorlara ýüz tutmalydygyňyzy ýatda saklaň. Lisenziýalary Gozgalmaýan emläk bazarynyň sertifikatlaşdyrylan kompaniýalarynyň we sertifikatlaşdyrylan hünärmenleriniň Ýeke-täk reýestriniň websaýtynda barlap bilersiňiz. Ýogsam, puluňyzy we jaýyňyzy howp astyna goýýarsyňyz. Agentligiň öz websaýty we siziň şertnama gol çekmäge çagyrmak üçin ofisi bolmalydyr.
Kireý tölegi bölekleýin (aýyň belli bir gününde) ýa-da bolmagyň tutuş möhleti üçin tölenýär. Kireýine alnan jaýda siz her aýda kommunal tölegleri (elektrik, suw, ýyladyş, zibilleri aýyrmak we internet) tölemeli bolarsyňyz. Adatça, kagyz kwitansiýalary kwartiranyň poçta ýaşşiginde bolup bilýär. Olar elektron görnüşde-de bolup bilýär, şeýle ýagdaýda jaý eýesi size olary görkezýär. Tölenýän kommunal hyzmatlaryň toplumy her bir aýratyn ýagdaýda üýtgeşik bolup bilýär. Eger siz jaýy özbaşdak gözlemegi makul bilýän bolsaňyz, aşakdaky websaýtlaryň birini ulanyp görüň: “Sian” (Циан), “Awito” (Авито), “Ostrovok.ru”, “Kwartirka” (Квартирка), “Sutochno.ru” (Суточно.ру), 101HOTELS.com ýa-da “Ýandeks Puteşestwiýa” (Яндекс Путешествия) hyzmatyny ulanyň.
Kireýine alnan jaýda ýaşamagyň düzgünleri
Hatda wagtlaýyn jaý hem siziň öýüňiz bolar. Şonuň üçin kireýine alýan islendik jaýyňyzda belli bir düzgünleri (arassalyk, asudalyk, çilim çekmezlik we ş.m.) berjaý etseňiz dogry bolar. Mebellere, enjamlara we aragatnaşyk liniýalaryna hakyky jaý eýesi ýaly aýawly çemeleşiň. Howpsuzlyk düzgünlerini berjaý ediň, we hojalyk meseleleri ýüze çykan ýagdaýynda myhmanhananyň administratory bilen, jaýyň eýesi bilen ýa-da şu telefon belgileri arkaly gyssagly kömek gulluklary bilen habarlaşyň: 101 – ýangyn gullugy, 102 – polisiýa, 103 – tiz kömek, 104 – gaz gullugy we 112 – islendik adatdan daşary ýagdaý üçin.
Goňşular bilen aragatnaşyk etmek messenjer çatlary arkaly, bildirişler ýa-da ýaşaýjylaryň ýygnaklary arkaly amala aşyrylýar. Myhmanhanada ýerleşilende onuň düzgünleri barada buklet berilýär. Otag ýa-da kwartira kireýine alnanda, ol düzgünler şertnamada siziň borçlaryňyz hökmünde görkezilip biler. Olary jaý eýesi bilen maslahatlaşyň.
Russiýada kwartira satyn almak
Eger siz Russiýada jaý satyn almagy karar eden bolsaňyz, üns beriň, Russiýada kwartira ýa-da jaý satyn almak daşary ýurtly raýata hiç hili artykmaçlyklar ýa-da ýeňillikler bermeýär, salgytlary hem azaltmaýar. Daşary ýurtlular satyn alnan jaýyň doly bahasynyň 0,3%–2% aralygynda gozgalmaýan emläk salgydyny tölemäge borçludyrlar. Eger eýesi geljekde kwartirany satmagy karar etse, gazanan girdejisiniň 30% möçberinde Russiýa Federasiýasyna salgyt tölemeli bolar.
Ýaşaýyş jaýyny satyn almak üçin köp ýurtlardan 21 ýaşdan uly daşary ýurt raýatlary satyn alnan gozgalmaýan emlägiň girewi bilen Russiýanyň bankynda ipotekany resmileşdirip bilýär. Munuň üçin şahsy resminamalaryňyzy görkezmeli: daşary ýurt raýatynyň pasportyny, onuň rus diline tassyklanan terjimesini, Russiýa Federasiýasynda bolmagyň möhleti görkezilen migrasiýa kartyny (Belarus Respublikasynyň raýatlary üçin zerur däl), Russiýa Federasiýasynyň çäginde ýaşamak üçin güwänama ýa-da wagtlaýyn ýaşamak üçin rugsatnama alnandygy baradaky resminamany, Russiýa Federasiýasynda bolmaga (ýaşamaga) hukugyny tassyklaýan resminamany, şeýle hem häzirki iş ýerinde 3 aýdan gowrak iş tejribesini tassyklaýan kepilnamany we bankyňyz tarapyndan talap edilýän beýleki maglumatlary we resminamalary.
Ýaşaýyş jaýyny satyn almak ВНЖ ýa-da raýatlyk rugsatnamasyny almagy aňsatlaşdyrmaýar. Daşary ýurtly raýat satyn alnan kwartira arkaly ýaşamak üçin güwänama alyp bilmeýär, diňe wagtlaýyn ýaşamak üçin rugsatnama alyp bilýär. “90/180 düzgünini” berjaý etmek hem talap edilýär.
Üns beriň. “90/180” ýa-da “180-den 90” düzgüni Russiýada bolmagyň möhletini çäklendirýär. Russiýa Federasiýasyna serhet gözegçilik nokadynda ilkinji giren günüňizden soň 180 günüň hasaby başlaýar, şol möhletden daşary ýurt raýat Russiýada jemi bary-ýogy 90 gün bolup biler. Bolmagyň möhletini näçe gezek isleseň arasyny üzmek bolýar. Bu çäk 6 aýyň dowamynda hereket edýär.
Wizanyň hereket edýän möhletiniň dowamynda ýa-da wizasyz Russiýanyň çäginde bolýan daşary ýurt raýatlary üçin “180-den 90” düzgüninden kadadan çykmalar bardyr. Mysal üçin, Russiýa wizasyz giren raýatlar üçin kadadan çykmalar Russiýa Federasiýasynyň çäginde zähmet işine patent bermek, wagtlaýyn ýaşamak üçin rugsatnama ýa-da ýaşamak üçin güwänama, gündizki okuw, gurama bilen zähmet şertnamasynyň baglaşylmagy bilen baglanyşykly (Ermenistanyň, Gyrgyzystanyň, Belarusyň, Gazagystanyň raýatlary üçin) degişlidir. Köp ýyllyk iş ýa-da ynsanperwer wizasy bolan raýatlar Russiýa Federasiýasynda jemi 180 günüň dowamynda 90 güne çenli bolup biler.
Indi siz aşakdaky esasy maglumatlary bilýärsiňiz:
- Russiýada jemgyýetçilik ulaglarynyň görnüşleri;
- ulag biletlerini satyn almak;
- awtoulagy we elektrikli samokaty kireýine almak;
- ulag kartlaryny tölemek, bilet almak we şäherde nawigasiýa etmek üçin mobil programmalar we hyzmatlar;
- Russiýada kireýine jaý almagyň mümkinçilikleri;
- kireý şertnamasyny baglaşmagyň düzgünleri;
- Russiýada jaý satyn almak;
- kireýine websaýtlar we hyzmatlar.
