Маълумоти олӣ
дар Русия
Навигатсия дар саҳифа:
Чаро Русия?
Яке аз самтҳои ояндадори фаъолияти иқтисодии хориҷии Русия – ин содироти таҳсилот мебошад. Дар пайи афзоиши талаботи ҷаҳонӣ ба таҳсилоти олӣ, донишгоҳҳои кишвар барномаҳои муассири таълимӣ эҷод кардаанд, ки сифат ва арзиши онҳо хеле ҷолиб мебошад. ВУЗ (Высшее учебное заведение, муассисаи таҳсилоти олӣ ё мактаби олӣ) ихтисораи русист, ки метавонад ҳама гуна муассисаи таҳсилоти олии касбиро ифода кунад: донишгоҳ, академия, донишкада.
Ҳар як даҳумин донишҷӯ дар Русия шаҳрванди хориҷӣ мебошад. Дар маҷмӯъ, дар солҳои таҳсили 2023-2024 дар мактабҳои олӣ беш аз 355 000 донишҷӯи хориҷӣ таҳсил кардаанд.
Имрӯз дар кишвар 1 056 мактаби олӣ мавҷуд аст, ки барномаҳои таълимии рӯзонаро дар доираи васеи соҳаҳо барои тамоми соҳаҳои иқтисодиёт пешниҳод мекунанд. Аз рӯи Рейтинги умумии донишгоҳҳо (Round University Ranking, RUR) барои соли 2024, 3 донишгоҳи Русия дар қатори 100 донишгоҳи беҳтарини ҷаҳон аз рӯи сифати таълим ва ҳашт донишгоҳи дигар дар қатори 200 донишгоҳи беҳтарини ҷаҳон қарор доранд.
Довталабон махсусан ба соҳаҳои муосиртарин ва пешрафтатарин, ки дар онҳо Русия ба таври анъанавӣ қавӣ мебошад, таваҷҷуҳ доранд: муҳандисӣ, тиб, физика, математика, химия ва информатика. Бисёр мактабҳои илмӣ аз замони советӣ машҳур буда, дараҷаи тадқиқотро мунтазам баланд бардошта, рӯзномаи илмии ҷаҳониро ташаккул медиҳанд.
Рӯйхати самтҳо дар ҳуҷҷати зерин оварда шудааст: Фармони Вазорати илм ва таҳсилоти олии Федератсияи Русия аз 01.02.2022 №89 ∙ Нашри расмии санадҳои ҳуқуқӣ.
Чаро дар баробари стандартҳои баланди таълимӣ ва обрӯи қавии дастовардҳои илму техника, одамон аз кишварҳои гуногун бо майлу рағбат барои таҳсил ба Русия меоянд?
Баъзеҳоро волидон, ки хатмкардагони собиқ мебошанд, барои таҳсил дар Русия роҳнамоӣ мекунанд. Дигарон бо дастгирии ҳукумат ва стипендияҳои таълимӣ ҷалб карда мешаванд. Ҳукумати Русия донишҷӯёни хориҷиро фаъолона дастгирӣ намуда, стипендия ва грантҳои гуногун пешниҳод мекунад.
Ба шарофати ин ҳамкорию анъанаҳо амиқ дар соҳаи маориф ташаккул меёбанд. Масалан, мактабҳои олии Русия барномаҳои байналмилалии табодули таълимӣ ва барномаҳои дипломҳои дукаратаро амалӣ мекунанд.
Бартарии дигари бечунучаро – ин будубоши бароҳат дар кишвар аст. Таҷрибаи бисёрсолаи қабули хориҷиён ба он мусоидат кард, ки дар шаҳрҳо ва дар кампусҳо (дар хобгоҳҳо, қаҳвахонаҳо, мағозаҳо) муҳити бисёрзабона, инчунин муҳити амният ба вуҷуд ояд. Агар забони русӣ омили ҷалби шумо бошад, шумо имконияти беназире доред, ки фарҳанги Русия ва забони мардумро ҳамчун инъикоси он ба таври амиқ дарк кунед. Ин таҷриба ба шумо кумак мекунад, ки на танҳо коршиноси аълои кишвар шавед, балки равандҳои глобалиро беҳтар фаҳмед.
Нархи таҳсил дар минтақаҳо ва мактабҳои олии пойтахт хеле фарқ мекунад, аммо дар муқоиса бо бисёре аз кишварҳои ҷаҳон, он ба ҳар ҳол дастрастар мебошад. Нархҳои ҷории таҳсил аз рӯи барномаи ба шумо шавқоварро дар сомонаи донишгоҳ ё дар сомонаи агрегатор дидан мумкин аст. Барномаҳое, ки арзишашон 900 доллар дар як сол аст, аз ҳама буҷетӣ мебошанд, барномаҳои гаронтарин – дар донишгоҳҳои рейтингҳои ҷаҳонӣ – аз 8 000 доллар дар як сол баландтар. Дар соли 2024 арзиши миёнаи таҳсил 2 000 доллар дар як сол аст.
Қоидаҳои дохилшавӣ барои хориҷиён
Аз куҷо бояд оғоз кард?
Ҳар як шаҳрванди хориҷӣ метавонад ба мактаби олии Русия баробар бо довталабони худи Русия дохил шавад. Монеаи асосӣ дар роҳи донишҷӯи оянда аз кишвари хориҷӣ, одатан, дониши нокифояи забони русӣ мебошад. Якчанд роҳҳои ҳалли ин мушкилот вуҷуд доранд: барномаҳои махсуси омӯзиши забон дар шуъбаҳои омодасозии донишгоҳҳо, курсҳои забони русӣ барои донишҷӯёни хориҷӣ, ки бо забони англисӣ гузаронида мешаванд ва хизматрасониҳои репетиторҳо.
Одатан, омӯзиши забони русӣ дар факултаҳои омодагӣ як соли хонишро дар бар мегирад, ки дар ин муддат шумо метавонед на танҳо ба ҳаёти Русия мутобиқ шавед, балки забонро бомуваффақият то он сатҳ омӯзед, ки барои таҳсил дар донишгоҳ зарур аст.
Маблағи таҳсил дар чунин курсҳо пулакӣ аст, аммо барои донишҷӯёне, ки аз тарафи Федератсияи Русия квота гирифтаанд, истисноҳо вуҷуд доранд, ки чунин квота ҳуқуқи таҳсили ройгон дар донишгоҳ, стипендия ва ҷой дар хобгоҳро медиҳад. Ҳар сол шумораи квотаҳо барои довталабони хориҷӣ афзоиш ёфта, дар айни ҳол он ҳар сол ба 15 000 квота мерасад.
Истинодҳои муфид
Барои гирифтани маълумот дар бораи мавҷудияти квотаи муқаррарнамудаи Ҳукумати Федератсияи Русия ва бақайдгирӣ барои гузаштани интихоб дар доираи Нақшаи қабули шаҳрвандони хориҷӣ ба барномаи таҳсили ройгон, гузаштани 4 қадами осон кофӣ аст.
Ғолибону ҷоизадорони олимпиадаҳои умумирусиягӣ ва тахассусӣ низ ҳақ доранд, ки бо шартҳои имтиёзнок ба донишгоҳҳои Русия дохил шаванд. Бо рӯйхати олимпиадаҳои байналмилалие, ки аз ҷониби Вазорати илм ва таҳсилоти олии (Минобрнауки) Русия тасдиқ шудааст, метавонед дар ин пайванд шинос шавед.
Интихоб дар кишвари шумо дар намояндагии Россотрудничество (Ҳамкории Русия) дар назди сафорати Федератсияи Русия сурат мегирад. Рӯйхати суроғаҳо ва тамосҳо дар ин ҷо мебошад.
Донишгоҳҳои пешрафта пешниҳод мекунанд, ки версияҳои намоишии имтиҳонҳои дохилшавиро мустақиман дар саҳифаҳои худ ба таври онлайн омӯзед (ба мусоҳиба омода шавед, имтиҳонҳои санҷишӣ супоред), масалан дар Донишкадаи давлатии муносибатҳои байналмилалии Москва (МГИМО).
Шумо метавонед бо нақшаи пурраи дохилшавӣ ба донишгоҳҳои Русияро тибқи квота дар ин ҷо шинос шавед.
Курси видеоӣ дар бораи қабул: Чӣ тавр ба донишгоҳи Русия дохил шудан мумкин аст.
Дохилшавӣ ба муассисаи таҳсилоти олӣ
Раванди дохилшавӣ ба муассисаи таҳсилоти олӣ бояд аз интихоби самти таҳсил, ихтисос ва муассисаи таълимии мувофиқ оғоз шавад. Дар Русия шумо метавонед барномаи таҳсилоти олии асосӣ ё махсусро интихоб кунед, инчунин дар аспирантура дар зиёда аз 700 университет таҳсил кунед. Шакли таҳсил дар Русия метавонад рӯзона, рӯзона-ғоибона ё ғоибона бошад, ки бо истифода аз омӯзиши электронӣ (ОЭ; ЭО) ва технологияҳои таълими фосилавӣ (ТТФ; ДОТ) амалӣ карда мешавад.
Пас аз он ки шумо дар бораи ҳамаи чизҳои дар боло зикршуда қарор қабул кардаед, ҳадди ақал панҷ донишгоҳеро, ки мехоҳед дар онҳо таҳсил кунед, интихоб карда, дар ҳисоби шахсии худ дар вебсайти расмии муассисаи таълимӣ ариза пешниҳод кунед.
Дар забони русӣ як зарбулмасал вуҷуд дорад: «Ученье – свет, а неученье – тьма» (Дониш чароғи ақл аст). Вай аҳамияти донишро барои инсон ва аҳамияти онро барои касби оянда таъкид мекунад.
Пешниҳоди ҳуҷҷатҳо
Барои ариза пешниҳод кардан, шумо бояд як бастаи ҳуҷҷатҳоро ҷамъ кунед, ки вобаста ба талаботи донишгоҳ ва барномаи мушаххас каме фарқ мекунанд. Ҳуҷҷатҳои асосӣ инҳоянд:
- ариза дар бораи дохилшавӣ (ба забони русӣ);
- ҳуҷҷати тасдиқкунандаи шахсият;
- ҳуҷҷат дар бораи маълумот (русӣ ё хориҷӣ);
- шаҳодатномаи таваллуди аризадиҳанда ва нусхаи шиносномаҳои падару модар, агар онҳо дар ҳудуди ИҶШС ё Федератсияи Русия таваллуд шуда бошанд;
- ҳуҷҷатҳои тасдиқкунандаи истиқомати доимии аризадиҳанда ва волидони вай дар хориҷа;
- саволномаи пуркардашуда;
- маълумотномаи тиббӣ дар бораи набудани ВНМО.
Довталабоне, ки тибқи квота дохил мешаванд, инчунин бояд роҳхат аз Вазорати илм ва таҳсилоти олӣ (Минобрнауки) пешниҳод намоянд
Барои довталабони барномаҳои таҳсилоти олии касбӣ, ба ҳуҷҷатҳои номбаршуда мактуби ҳавасмандкунӣ бояд илова карда шавад ва барои онҳое, ки ба аспирантура дохил шудан мехоҳанд, тезисҳои кори илмӣ ва номгӯи нашрияҳоро пешниҳод кардан лозим аст.
Ҳамаи ҳуҷҷатҳо бо забони хориҷӣ бояд ба забони русӣ тарҷума шуда, аз ҷониби нотариус ё дар шуъбаи консулии сафорат тасдиқ карда шаванд.
Ҳуҷҷатҳоро метавонед тавассути ҳисоби шахсӣ дар сайти расмии муассисаи таҳсилоти олӣ ё дар портали «Госуслуги» фиристонед.
Имтиҳонҳои қабул
Имтиҳонҳои қабул метавонанд дар шакли анъанавии хаттӣ ё фосилавӣ (онлайн) супорида шаванд. Инчунин, ба ҷои имтиҳонҳо натиҷаҳои имтиҳони ягонаи давлатӣ (единый государственный экзамен; ЕГЭ) ё санҷишҳои иловагӣ дар баробари натиҷаҳои имтиҳони ягонаи давлатӣ метавонанд истифода шаванд.
Фаҳмидани он муҳим аст, ки ҳар як муассисаи таҳсилоти олӣ қоидаҳои худро дорад, ки шумо бояд онҳоро бодиққат хонда, ҳангоми супоридани санҷишҳо дастурҳоро қатъиян риоя намоед.
Барои супоридани имтиҳонҳо дар шакли анъанавии хаттӣ, шумо бояд пешакӣ раводид гирифта, дар санаҳои муқаррарнамудаи муассисаи таҳсилоти олии худ ба Русия биёед. Тафсилот ва нозукиҳои заруриро шумо бояд дар шуъбаи байналмилалии донишгоҳи интихобкардаи шумо, ё ки дар шуъбаи консулии сафорати Русия дар кишвари шумо мушаххас кунед.
Ба расмият даровардани раводид
Агар кишвари шумо бо Федератсияи Русия шартнома оид ба низоми бераводид дошта бошад, ба шумо раводид лозим нест. Барои довталабон аз Беларус, Қазоқистон, Арманистон, Қирғизистон ва Украина, вуруд ҳатто бе шиносномаи хориҷӣ иҷозат дода мешавад. Дигарон бояд раводиди таҳсилӣ гиранд. Барои ин ба шумо лозим аст, ки тибқи дастури шуъбаи консулӣ бастаи ҳуҷҷатҳоро ҷамъ кунед, ки инчунин даъватномаи аслии муассисаи таҳсилоти олӣ ё Вазорати корҳои хориҷии Русияро дар бар мегирад.
Довталабоне, ки дар асоси пулакӣ дохил мешаванд, бояд бидонанд, ки даъватнома ба таҳсил бидуни пардохти пешакӣ дода намешавад.
Лутфан дар хотир доред, ки насаб, ном ва номи падари шумо (агар бошад), ки дар тарҷумаҳои ҳуҷҷатҳо нишон дода шудаанд, бояд ба тафсилот дар раводиди вуруди шумо комилан мувофиқат кунанд.
Барои довталабон аз Беларус, Қазоқистон, Арманистон, Қирғизистон ва Украина, вуруд ҳатто бе шиносномаи хориҷӣ иҷозат дода мешавад.
Барои гирифтани иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ дар давраи таҳсил, ба мутахассиси муҳоҷират пешниҳод кардани инҳо зарур аст: ариза, маълумотнома дар бораи қабул ба муассисаи таълимӣ, маълумотномаи тиббӣ.
Маълумоти муфассалтар дар ин ҷо пешниҳод карда мешавад.
Дипломҳо ва дараҷаҳо
Дар Русия таҳсил карда, шумо метавонед маълумоти асосии олӣ (ё дипломи бакалавр) ба даст оред. Одатан курси таҳсил 4 сол давом мекунад.
Аз рӯи як қатор ихтисосҳо муҳлати таҳсил 5 сол мебошад, ки дар он сурат шумо дипломи мутахассис мегиред.
Сатҳи дуюми таҳсилоти олии касбӣ дар Русия ва ҷаҳон – ин дараҷаи магистр мебошад, ки дар соҳаи тиб ординатура номида мешавад. Ин омӯзиши амиқ дар як соҳаи мушаххаси илм мебошад. Муддати таҳсил барои магистр/ординатор 2 сол (дар баъзе соҳаҳои тиб – 3 ва 5 сол) мебошад.
Системаи дараҷаҳо аз соли 2025 бояд аз нав ташкил карда шавад. Дараҷаҳои бакалавр ва мутахассис бо таҳсилоти асосии олии аз 4 то 6 сол иваз карда мешаванд. Магистратура ва ординатура номи таҳсилоти олии махсусро мегиранд – 1-3 сол.
Онҳое, ки ба касбу кори илмӣ ва тадқиқотӣ ҷалб шудаанд, метавонанд такмили ихтисоси худро дар аспирантура идома диҳанд. Муҳлати таҳсил аз 3 то 4 сол мебошад. Якчанд муассисаи таҳсилоти олии кишвар барномаҳои аспирантураро бо забони англисӣ пешниҳод мекунанд: Донишкадаи давлатии муносибатҳои байналмилалии Москва (МГИМО), Донишкадаи физикаю техникаи Москва (МФТИ), Донишгоҳи дӯстии халқҳои Русия (РУДН), Донишгоҳи федералии Сибир, Донишгоҳи давлатии Томск (ТГУ), Донишгоҳи технологияҳои иттилоотӣ, механика ва оптика (ИТМО), Донишгоҳи федералии Урал ба номи президенти нахустин Б. Н. Елтсин.
Баъд аз ҳимояи рисолаи номзадӣ ба шумо унвони илмии номзади илмҳо дода мешавад. Дараҷаи PHD, ки дар саросари ҷаҳон паҳн шудааст, тақрибан ба дараҷаи номзади илмҳои Русия баробар аст. Нисбат ба кишварҳои дигар, ин ягона дараҷаи илмӣ нест. Дар Русия баъд аз ин дараҷа дараҷаи доктори илм аст. Профессор дараҷа набуда, балки унвон ё вазифа аст. Барои профессор шудан дар донишгоҳи Русия, бояд зиёда аз 50 нашрияи илмӣ ё асар нашр кард, курси лексияҳоро дар сатҳи баланди касбӣ хонд, дараҷаи илмии доктори илмҳоро гирифт, на камтар аз даҳ соли собиқаи умумии кори илмӣ ё педагогӣ дошт, на камтар аз ду сол мудири кафедра, декани факултет, роҳбари кори илмии филиал ё ректор кор кард, унвони илмии дотсент дошт.
Дар Русия ба устодони донишгоҳҳо бо ном ва номи падар муроҷиат кардан маъмул аст ва унвони илмии онҳо бояд дар ҳуҷҷатҳо нишон дода шавад. Масалан, «Здравствуйте, Александр Петрович! Я к Вам на консультацию» («Салом, Александр Петрович! Ман ба назди Шумо барои машварат омадам») ё «Научный руководитель, проф. А. П. Яблоков» («Роҳбари илмӣ, проф. А.П. Яблоков»).
Соли хониш аз чӣ иборат аст?
Таҳсил дар муассисаҳои таҳсилотии олии Русия ба як низоми вақт татбиқ карда шудааст. Соли хониш 1 сентябр оғоз ёфта, то охири моҳи июн давом мекунад.
Соли хониш ба 2 семестр тақсим мешавад:
Нимсолаи 1:
1 сентябр – 25 январ
Нимсолаи 2:
9 феврал – 30 июн
Таътили зимистона ду ҳафта давом мекунад: аз 25 январ то 9 феврал ва таътили тобистона бошад, ду моҳ: аз 1 июл то 30 август (ба ғайр аз вақти таҷрибаомӯзӣ, агар он ба барномаи хониш дохил шуда бошад).
Аксар вақт донишҷӯёни хориҷӣ дар рӯзҳои таътил ба ватан мераванд, аммо онҳо метавонанд дар ин муддат дар Русия низ бимонанд.
Имтиҳонот
Дар як сол ду маротиба донишҷӯён сессия месупоранд, ки мутобиқи фанҳои дар семестр гузашта имтиҳонҳо (муаллим ба шумо аз рӯи ҷадвали панҷ хол баҳо медиҳад) ва санҷишҳоро (агар фан бомуваффақият омӯхта шавад, шумо аз санҷиш мегузаред, вагарна – намегузаред) дар бар мегирад.
Санҷиши тафриқавӣ – системаи махсуси аттестатсия. Ин санҷишест, ки аз рӯи он баҳо дода мешавад.
Барои кори фаъолона аз рӯи фан ва иштирок дар дарс як навъи махсуси мукофот мавҷуд аст, ки «санҷиши (ё имтиҳони) автоматӣ» ном дорад. Ҳангоми дарси аввал муаллим ба шумо мегӯяд, ки дар охири курс аттестатсия чӣ гуна мешавад.
Одатан сессияи зимистона пас аз таътили солинавӣ сурат мегирад ва сессияи тобистона дар охири моҳи май оғоз ёфта, то охири моҳи июн давом мекунад.
Бомуваффақият супоридани сессия кафолат медиҳад, ки шумо ба курси навбатӣ мегузаред, баъзан метавонед ба омӯзиши пулакӣ тахфиф гиред, стипендияи худро зиёд кунед ва ҳатто ба таҳсилоти буҷетӣ гузаред. Агар шумо сессияро сари вақт ва бомуваффақият нагузаронед, ин метавонад сабаби аз даст додани стипендия ё аз нав супоридани имтиҳонҳо гардад.
Донишҷӯёни рус як зарбулмасал доранд: «От сессии до сессии живут студенты весело» (Донишҷӯён аз сессия то сессия хушбахтона зиндагӣ мекунанд), ки ба зиндагии осуда дар байни давраи имтиҳонҳо ишора мекунад, аммо набояд фаромӯш кард, ки ин дар оянда метавонад ба чӣ оварда расонад.
Агар имтиҳон насупорида бошад, донишҷӯ ҳуқуқ дорад ки онро ду маротиба аз нав супорад. Масалан, аз нав супоридани имтиҳонҳои сессияи тобистона то оғози соли таҳсили оянда мавқуф гузошта мешавад. Агар ҳарду кӯшиш бенатиҷа бошанд, муассисаи таҳсилоти олӣ ҳуқуқ дорад ки донишҷӯро хориҷ кунад.
Донишҷӯён баъд аз хатми таҳсил донишҷӯён аз рӯи ихтисоси худ имтиҳонҳои давлатии комиссияро месупоранд ва дар сурати бомуваффақият супоридани онҳо рисолаи дипломии худро (кори ниҳоии тахассусӣ ё рисолаи ихтисосӣ) дифоъ мекунанд.
Лексияҳо, семинарҳо, дарсҳои амалӣ
Дар давоми семестр шумо дар дарсҳои гуногуни назариявӣ ва амалӣ иштирок мекунед. Дар рафти лексияҳо, ки яке аз намудҳои асосии фаъолияти синфӣ мебошанд, муаллим мавзӯи фанро ба таври шифоҳӣ, тавассути маводи видеоӣ ва дигар унсурҳои интерактивӣ фаро мегирад.
Семинарҳо иштироки фаъолонаи донишҷӯёнро дар раванди таълим фаро мегиранд. Дар ин ҷо муҳокимаи коллективонаи маводи таълимӣ, маърӯзаҳо ва баромадҳоро ташкил кардан мумкин аст. Дарсҳои амалӣ корҳои лабораторӣ, машқҳои амалӣ, ҳалли масъалаҳо ва анҷом додани лоиҳаҳоро дар бар мегиранд, то ин ки донишҷӯён тавонанд назарияро дар амалия самараноктар татбиқ кунанд.
Ҳамаи ҷузъҳои барнома, инчунин амалияи таълимӣ ва истеҳсолӣ дар давоми солҳои таҳсил, билохира ба амиқтар кардани дониш, ташаккули маҳорату малакаҳои касбӣ барои кор аз рӯи ихтисоси интихобшуда мусоидат мекунанд.
Дар раванди таълим кори мустақилонаи донишҷӯ низ роли калон мебозад. Иҷрои вазифаҳои хонагӣ, дар китобхона хондан, тайёрӣ ба лексияю семинарҳо имконият медиҳад, ки маводи омӯхташуда мустаҳкам карда шаванд.
Тарзи либоспӯшии донишҷӯён дар донишгоҳҳои Русия ба қоидаҳои қатъӣ тобеъ набуда, метавонад озод номида шавад. Умуман, донишҷӯён услуби ҳаррӯза ва шаҳриро пайравӣ мекунанд.
Ҳаёти донишҷӯӣ
Ба ғайр аз таҳсил, ҳаёти донишҷӯӣён пур аз ҳодисаҳои зиёде аст, ки ин давраро хеле дурахшон ва хотирмон мегардонанд. Дар ибтидои таҳсил, ҳатто пеш аз сессияи аввал, донишкадаю донишгоҳҳо унвондиҳии донишҷӯёнро баргузор мекунанд. Ин чорабинии анъанавӣ ба хотири он баргузор мешавад, ки донишҷӯ худро ҳамчун узви як оилаи калони донишҷӯён ҳис кунад. Чорабинӣ аз қисмҳои расмӣ ва ғайрирасмӣ иборат мебошад. Қисми расмӣ аксаран табрикоти ректор, додани билетҳои донишҷӯӣ, консерти донишҷӯёни курсҳои болоӣ ва дигар чорабиниҳои анъанавии донишгоҳро дар бар мегирад.
Қисми ғайрирасмии унвондиҳӣ аксар вақт санҷишҳои ҳазломезро барои донишҷӯёни соли аввал аз рафиқони калонсолашон дар бар мегирад. Масалан, квест ё мусобиқаи варзишӣ. Одатан ин ҳама бо як зиёфати калон анҷом меёбад.
Як иди дигари анъанавии байни донишҷӯён «Медиана» ном дорад. Он дар миёнаи давраи таҳсил ҷашн гирифта мешавад ва хати истивои раванди таълимро нишон медиҳад, ки дар он вақти гузаштаи таҳсил ба вақти боқимондаи таҳсил баробар аст.
Ҳар як донишҷӯ метавонад дар чорабиниҳои гуногуни беруназсинфӣ, маҳфилҳо ва ҷамоатҳо фикру хештангароии худро баланд бардошта ва шуғли дӯстдоштаи худро пайдо намуда, дар ҳаёти донишгоҳи худ боз ҳам бештар иштирок кунад. Ин метавонад ҳам фаъолияти эҳсонкорӣ, ҳам машғул шудан ба варзиш, ҳам кор дар иттифоқи касабаи донишҷӯён ва ҳам фаъолияти эҷодӣ, масалан дар студияҳои театрӣ ё мусиқӣ бошад.
Ҳама чиз танҳо аз хоҳиши худи донишҷӯ вобаста аст. Ин дарсҳо ба донишҷӯёни хориҷӣ кумак мекунанд, ки ба муҳити нави иҷтимоию фарҳангӣ зуд мутобиқ шаванд, дӯстон пайдо кунанд
ва истеъдодҳои худро кашф кунанд.
Кадом касбҳо маъмуланд?
Вақте ки сухан дар бораи интихоби донишгоҳ меравад, довталабон аксар вақт нақшаи одиро истифода мебаранд: аз паи хешу табор рафта, донишгоҳеро интихоб кунанд, ки таҳсил на он қадар душвор аст ва ё ба ягон донишгоҳ бо ҳамроҳии дӯстон дохил шавад. Аммо дар маҷмӯъ, дар фазои таҳсилот ба интихоби кишвар, донишгоҳ ва самти таҳсил омилҳои хеле зиёд таъсир мерасонанд.
Омилҳои муҳимтарин барои довталабони хориҷӣ инҳоянд: таърихи муваффақияти мактаби олӣ дар таълими ихтисоси мушаххас, хатмкунандагони маъруф, талабот ва маоши баланди ин касб дар бозори меҳнат дар кишвари худ. Дар кишвар эътироф кардани дараҷаи дар хориҷа гирифташуда низ далели муҳим аст.
Солҳои зиёд хориҷиёнро дар Русия касбҳои бахшҳои тиб (тиби умумӣ, тиби клиникӣ, дандонпизишкӣ), системаҳои ва технологияҳои иттилоотӣ, иқтисод ва менеҷмент, робитаҳои байналмилалӣ, илмҳои педагогӣ ва забоншиносӣ ҷалб мекунанд. Дар байни ихтисосҳои муҳандисӣ сохтмон, истихроҷи канданиҳои фоиданок, энергетика ва мошинсозӣ пешсаф мебошанд.
Шумо метавонед дар бораи донишгоҳҳо ва самтҳои такмили ихтисос дар намоишгоҳҳои ҳарсолаи таҳсилоти Русия дар саросари ҷаҳон маълумот гиред.
Агар рейтингҳо ва фикру мулоҳизаҳои хатмкунандагонро ҷамъбаст кунем, пас маъруфтарин донишгоҳҳои Русия инҳо хоҳанд буд: РУДН, Донишгоҳи давлатии Санкт-Петербург, донишгоҳҳои давлатии Москва ва Томск, Донишгоҳи миллии тадқиқотӣ (НИУ) «Мактаби олии иқтисод», Донишгоҳи федералии Қазон, Донишгоҳҳои политехникии Санкт-Петербург ва Томск.
Имкониятҳо пас аз хатми донишгоҳи Русия
Кор дар вақти таҳсил ва баъд аз таҳсил
Агар донишҷӯи хориҷӣ иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ бо мақсади таҳсил (РВПО) дошта бошад, мутахассиси ҷавон метавонад дар давоми се соли баъд аз гирифтани диплом барои гирифтани иҷозати истиқомати доимӣ (ВНЖ) муроҷиат намояд.
Ҳангоми донишҷӯ будан, шумо ҳуқуқ доред, ки бо раводиди таҳсилӣ кор кунед. Дарҳол пас аз хатми таҳсил шаҳрванди Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё (ИИАО) метавонад корро идома диҳад ва донишҷӯёни кишварҳои бидуни раводид бояд патентро пешакӣ гиранд, агар ҳадафи шумо мондан ва кор дар Русия бошад.
Агар шумо шаҳрванди кишвари раводид бошед, ба шумо лозим мешавад, ки ҳадди ақал як сол пеш аз хатми донишгоҳ ҳуҷҷатҳоро ба тартиб дароред, то ин ки корфармо вақт дошта бошад, ки барои ба кор қабул кардани шумо ҳамчун коргари хориҷӣ ҳамаи чизи лозимиро анҷом диҳад.
На ҳама баъди хатми донишгоҳ ба ватан бармегарданд. Ба ҳисоби миёна 7% хатмкардагони хориҷие, ки иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ (РВП) гирифтаанд, барои кор дар Русия боқӣ мемонанд.
Таҷрибаи истеҳсолӣ
Дар курсҳои 3 ва 4 донишҷӯён имконият доранд, ки таҷрибаи истеҳсолӣ гузаранд. Ин корро дар бар мегирад, ки дар ташкилот дар шароити воқеии меҳнат аз рӯи ихтисоси диплом баргузор мегардад, то ин ки ҳар як мутахассиси ҷавон касби худро амиқтар дарк намояд ва ба таври равшантар фаҳмад, ки вайро дар соҳаи касбӣ чӣ интизор аст. Аксар вақт донишҷӯ ба воситаи роҳхат аз мактаби олӣ ва ё бо ташаббуси худи ташкилоте, ки мутахассисони ҷавонро ҷустуҷӯ мекунад, ба таҷриба меравад. Ин як василае мебошад, ки донишҷӯро бо бозори меҳнати кишвар ошно мекунад.
Мутахассисони хориҷӣ дар русия
Дар айни ҳол бештари хатмкунандагони хориҷӣ, ки пас аз таҳсил дар Русия мондаанд, барои худ роҳи касбиро дар соҳаи маориф ва тиб интихоб кардаанд. Инҳо асосан кадрҳои баландихтисос, аз ҷумла олимони ҷавон мебошанд. Самтҳои дигари маъмул барои донишҷӯёни хориҷӣ инҳо мебошанд: ТИ (технологияҳои информатсионӣ) ва барномасозӣ, муҳандисӣ ва технология, иқтисод ва молия.
Касби байналхалкӣ
Фарогир шудан бо фарҳанги русӣ ва мутобиқшавӣ дар кишвари мо ҳангоми таҳсил барои хатмкунандагоне, ки шаҳрвандони кишварҳои хориҷӣ мебошанд, имкони хуберо фароҳам меорад, ки дар ширкатҳои бузурги Русия дар хориҷа кор кунанд. Масалан, «Росатом» чунин ширкат аст.
Ба ғайр аз ин, даҳҳо нафар хатмкунандагони мактабҳои олии Русия дар ташкилотҳои сиёсӣ ва ҷамъиятии мамлакатҳои худ вазифаҳои баландро ишғол намуда, дар инкишофи маданият ва иқтисодиёти Ватани худ саҳмгузорӣ менамоянд, дар баробари ин ҳам дӯсти Русия мемонанд.
Русия дарҳои донишгоҳҳои худро барои шумо боз мекунад, ки дар онҳо шумо аз стандарти баланди академии барномаҳои таълимӣ, дастрасии таҳсил, интихоби васеи ихтисосҳо, омодагӣ ба ҳамкорӣ бо шаҳрвандони хориҷӣ ва ҷомеаҳои ҷавонони аксари кишварҳои ҷаҳон, ки солҳои зиёд вуҷуд доранд, хушнуд мешавед. Хуш омадед!